“Russische landbouw kampt met dieselgebrek, stroeve uitvoer en dalende inkomsten
nieuwsRusland kampt met brandstoftekorten die nu ook de Russische landbouw treffen. Dat stellen westerse bronnen en wordt bevestigd op enkele Russische socialemediakanalen, hoewel de ernst moeilijk te beoordelen valt. De brandstoftekorten, een gevolg van de Oekraïense aanvallen op de olie-infrastructuur, vormen een bedreiging voor de huidige oogstcampagne en de productie van volgend jaar. Naast de brandstofcrisis kampt de Russische landbouw ook met de gevolgen van exportproblemen.
Beelden van lange wachtrijen aan Russische benzinepompen doken eerder dit jaar op in de westerse media. Na de eerste golf van brandstoftekorten in mei is er nu sprake van een tweede golf die ook de landbouw zou treffen. De brandstoftekorten zijn een gevolg van de Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen.
Het is moeilijk om bevestiging te krijgen van het nieuws uit Rusland, omdat negatieve gevolgen van de oorlog met Oekraïne verdoezeld worden. Een contact van de VILT-redactie in Sint-Petersburg stelt dat er wel degelijk brandstoftekorten zijn in het land, maar dat dit “momenteel” nog meevalt. “Hier wordt het niet voorgesteld als een tekort, maar als een manier om de verkoop van elektrische auto’s te stimuleren.”
Boer komt 30 procent te kort
Op basis van de berichtgeving is ook de ernst van de impact op de landbouw moeilijk in te schatten. Hoewel de Russische overheid zegt dat de situatie onder controle is, bestaat er volgens de Russische krant Export Joeg het risico dat de oogstcampagne in gevaar komt. De brandstofcrisis komt op een cruciaal moment in de Russische landbouw. Boeren zijn bezig hun latere teelten binnen te halen en het land in te zaaien met wintergewassen. Juist in deze periode piekt de brandstofbehoefte.
“Persoonlijk kom ik ongeveer 30% te kort, of 4.000–5.000 liter, alleen al voor de meest basale werkzaamheden: het dorsen en transporteren van het graan. De grondbewerking en de voorbereiding van het zaaien moeten we uitstellen totdat de oogst is verkocht. Een van mijn collega’s heeft nog maar genoeg voorraad voor vier à vijf dagen”, meldt akkerbouwer Nikolaj Popivnenko uit de zuiderse regio Rostov aan de krant.
Andere boeren getuigen in het nieuwsmedium over sterk oplopende kosten. Omdat sommige regio’s ernstiger getroffen zijn door verwoestingen van lokale raffinaderijen, moeten de boeren daar diesel uit andere regio’s halen. De logistiek die hiermee gepaard gaat, drijft de kostprijs van diesel sterk op.
De krant De Morgen citeert enkele reacties op Russische socialemediakanalen die de ernst van de situatie in de landbouw schetsen. Volgens boeren op het Telegram-kanaal “Het uur van de boer” (Selsky Chas) zou de brandstofcrisis voor tientallen regio’s gelden. “We hopen dat er een einde komt aan het brandstoftekort, want we overleven op dit moment op een minimum. We hopen dat we onze oogst kunnen binnenhalen”, zegt Igor Pljako, landbouwer in de regio Altaj, diep in Rusland.
Paard betrouwbaarder transportmiddel dan tractor
Op het Telegram-kanaal Stalingrad klinkt openlijk kritiek. “Terwijl de regering blijft orakelen dat de situatie controleerbaar blijft, duikt de hele landbouwsector in de schulden. Veel bedrijven denken er serieus over na om weer paard en kar in te zetten om zich te verplaatsen. Een paard is vandaag door het tekort aan brandstof een betrouwbaarder transportmiddel dan een auto.”
Dat is ook de strekking van een item op het Nederlandse actualiteitenprogramma Nieuwsuur. Hier is een kleine Russische boer in beeld die met een jerrycan diesel haalt voor zijn tractoren. “Dit is een bedreiging voor de oogst”, vertelt de boer, terwijl hij met 60 liter diesel terugkomt van de pomp.
Kleine bedrijven meest getroffen
Het zouden vooralsnog vooral de kleine en middelgrote bedrijven zijn die getroffen worden door het brandstoftekort. “Kleine landbouwbedrijven hebben het het zwaarst: zij beschikken niet over de financiële middelen om vooraf brandstof aan te kopen en missen de infrastructuur om die op te slaan. Zij zijn dan ook de eersten die zonder diesel komen te zitten”, aldus de Oekraïense krant UNN.
De nijpende brandstofvoorziening is niet het enige probleem van de Russische landbouw. De landbouw in het land is ook getroffen door de hittegolven. “20 procent van de oogst heeft de droogte niet overleefd en in een vijftal gebieden loopt dit cijfer zelfs op tot 50 procent”, laat boerenbelangen-organisator Nikita Kozhanov weten op het Telegram-kanaal “Het uur van de boer”.
Exportproblemen en zakkende prijzen
Daarnaast doen zich ook exportproblemen voor. De Oekraïners hebben het voorzien op de graaninfrastructuur rond de Zee van Azov, en bemoeilijken daarmee de uitvoer. Als gevolg hiervan zijn de binnenlandse prijzen voor landbouwproducten sterk gedaald. Een soortgelijke evolutie is er ook in Oekraïne. Vlaming Tom van Goey, die in Oekraïne een akkerbouwbedrijf runt, getuigde vorige week in VILT over dalende prijzen als gevolg van exportproblemen.