Minister Beenders wil strengere controles op ‘fraudegevoelige’ producten als honing en olijfolie, maar ook op gehakt

Een klein maar opmerkelijk fragment in de beleidsnota van minister Beenders. “Naast de reguliere controles op de etikettering en kwaliteit van voeding, textiel en petroleumproducten zal er bijzondere aandacht zijn voor bepaalde types producten die gevoelig zijn voor misleiding of fraude”, luidt het. “Onder de voedingsmiddelen krijgen onder andere honing, olijfolie en gehakt bijzondere aandacht, evenals de controle op de aanduiding van de herkomst.”

Dat er met honing en olijfolie wel eens gefraudeerd wordt, is inmiddels al langer bekend. Aan de Mediahuiskranten verklaart minister Beenders dat ongeveer 40 procent van de honing die in Europa wordt geconsumeerd, import is van buiten de EU. “Uit recente controles blijkt dat 46 procent daarvan vervalst is en aangelengd werd met goedkope suikersiropen. Als mensen honing kopen, dan moeten ze zeker zijn dat het ook echte is”, zegt Beenders. “Daarom komen er versterkte controles én ook een strengere etikettering.”

Bewuste fraude?

Wat gehakt betreft, gaat het volgens minister Beenders voor alle duidelijkheid niet altijd om moedwillige fraude. “Soms is het zo dat die machines bijvoorbeeld tegenover elkaar staan en dat er dan bijvoorbeeld kip bij het rundergehakt terechtkomt”, zegt woordvoerder Jef Beckers aan VILT. “Vaak door nalatigheid. Dat gaat natuurlijk om uitzonderingen.”

De federatie van de vleesverwerkende nijverheid Fenavian vindt het een goede zaak dat fraude wordt aangepakt, maar begrijpt de focus op gehakt niet. “Ik heb geen weet van grote problemen met gehakt”, zegt Anneleen Vandewynckel. Ook de Federatie van het Belgische Vlees (FEBEV) zegt in de afgelopen jaren geen problemen te hebben ervaren met gehakt.

Vandewynckel hoopt dan ook op redelijkheid. “Het is inderdaad fraude om bewust een goedkopere diersoort te mengen met een duurdere diersoort. Dat is bewust misleiden van de consument. Maar wat resten op productielijnen betreft, dat betreft versleping. Een bedrijf maakt een product met varkensgehakt, kuist de lijnen voor een nieuw product met rundergehakt, en soms zal daar dan inderdaad versleping gebeuren. Dat is een onbedoelde technische overdracht van zeer kleine hoeveelheden vlees. Dat is niet intentioneel en niet technisch onvermijdbaar. Het gaat over sporen en zeer lage percentages. Het is ook algemeen aanvaard, zelfs in het strenge Europa.”

Goldplating

“Ik hoop dat er dus voldoende kennis van zaken aan de dag wordt gesteld om het verschil tussen versleping en moedwillige fraude in te zien. Het gaat in zulke gevallen om verwaarloosbare percentages, conform met de wettelijke normen. Uiteraard zijn controles nodig, maar die gebeuren vandaag al op grote schaal in de vleessector.

Veel bereide maaltijden bevatten bijvoorbeeld wel olijfolie. We hebben er alle belang bij dat de regering daar goed op controleert, want zo hebben wij ook zekerheid over de kwaliteit van het product dat we inkopen, en dus ook op ons eindproduct.”

Vandewynckel hoopt dat de toegenomen controles niet zullen gepaard gaan met extra administratieve lasten. “We zijn een grote exporteur die er nu al onder gebukt gaat dat we hier aan strengere regels worden onderworpen dan elders in Europa”, zegt ze. “Dus alsjeblieft: vermijd goldplating: word dus niet strenger dan de rest. De extra regelgeving die we nu al kennen op Europees, federaal en Vlaams niveau,… we zien door het bos de bomen niet meer. Van het idee van verplichte nutriscores tot het Vlaamse dierenwelzijnslabel, al deze zaken zorgen voor behoorlijke extra administratieve lasten, loonkosten en inefficiëntie. Laat ons dus alsjeblieft niet nog meer regeltjes opleggen dan in de rest van Europa. We moeten concurrentieel kunnen blijven: beste Minister, we hebben nood aan een level playing field. Zorg dat het gezond verstand primeert.”