"Minder regeldrift door vereenvoudiging natuurbeleid"

De natuurbeweging maakt zich grote zorgen over de plannen van Commissievoorzitter Juncker om het Europese natuurbeleid te vereenvoudigen. Piet Vanthemsche, voorzitter van Boerenbond, vindt dat ze daar weinig reden toe hebben als je vergelijkt welke impact de vogel- en habitatrichtlijn hebben op de landbouwsector. “Een vereenvoudiging biedt reële kansen om de administratieve overlast en de regeldrift die onze landbouwbedrijven ondergaan in te perken”, schrijft hij in een opiniestuk in De Standaard.

De geplande evaluatie van de Europese vogel- en habitatrichtlijn is niet naar de zin van meer dan honderd Europese milieu- en natuurverenigingen. Zij ijveren voor een sterk natuurbeleid en vrezen dat de Europese natuurwetgeving zal worden uitgehold onder het mom van administratieve vereenvoudiging. Europa beschikt door de vogel- en habitatrichtlijn over het grootste netwerk van beschermde gebieden (Natura 2000) ter wereld. Het Natura 2000-netwerk omvat bijna een vijfde van de Europese landoppervlakte en vier procent van de Europese territoriale wateren.

Op basis van de vogel- en habitatrichtlijn valt in het verstedelijkte Vlaanderen 166.342 hectare onder Natura 2000, de zogenoemde speciale beschermingszones. De natuurbeweging communiceerde dat ze vrezen voor een evaluatie die neerkomt op een uitholling van de betrokken richtlijnen. Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche begrijpt dat er zorgen zijn over de mogelijke impact van een vereenvoudiging maar vindt dat de natuurbeweging niet blind mag zijn voor de bijzonder grote impact van deze richtlijnen op landbouw. Vanthemsche ziet de vereenvoudiging als een opportuniteit om de administratieve overlast en regeldrift die landbouwbedrijven ondergaan in te perken.

Om te duiden dat economische ontwikkeling en natuurbehoud hand in hand kunnen gaan, verwijst de natuurbeweging graag naar de uitbreiding van de Antwerpse haven, die dankzij de vogel- en de habitatrichtlijnen een rechtszekere basis had. Als je het Vanthemsche vraagt, is dat geen goed voorbeeld omdat dit “opportunistisch verstandhuwelijk tussen haven en natuur” ten koste is gegaan van duizenden hectare vruchtbare landbouwgrond, waarbij de landbouwsector twee keer moest inleveren. “Een eerste keer toen zijn zware polderakkers voor de havenuitbreiding onder meters opgespoten zand verdwenen. Een tweede keer toen de ruige gronden die soms decennialang op een industriële bestemming lagen te wachten, bij de uiteindelijke inname plots het etiket 'te compenseren natuur' meekregen.”

Vandaag worden de boeren verdreven uit de Prosper- en de Doelpolder vanwege de 'historische compensatie' van meer dan duizend hectare 'vernatuurd' industriegebied. “Als klap op de vuurpijl pleit de Erfgoedadministratie nu voor het behoud van de leegstaande polderhoeves”, schrijft Vanthemsche, “als herinnering aan de boeren die er ooit gewoond hebben.”

Over de administratieve overlast die Juncker wil verlagen, zeggen de natuurverenigingen dat die best meevalt. Vanthemsche ziet dat anders: “Dat klopt misschien als je die totale kosten mooi over alle bedrijven spreidt. Maar een individueel landbouwbedrijf dat dicht bij een natuurgebied gelegen is en bij de aanvraag van een nieuwe vergunning gemiddeld 5.000 euro moet neertellen voor het opmaken van een 'passende beoordeling', zonder garantie op vergunning, heeft daar geen boodschap aan. Het is diezelfde landbouwer die met de regelmaat van de klok voor het uitvoeren van veldwerkzaamheden een 'natuurvergunning' moet aanvragen, of zelfs meteen in zijn uitbating geremd wordt.”