Ikea verstoort broos ruimtelijk evenwicht in Wevelgem

Een nieuwe vestiging van de Zweedse meubelgigant Ikea in Wevelgem zet kwaad bloed bij Boerenbond West-Vlaanderen. Wars van de moeilijke ruimtelijke evenwichten in de regio Kortrijk-Wevelgem wil Ikea een vestiging neerpoten in agrarisch gebied. Het verzet klinkt hardnekkig: “Wij zijn niet bereid het landbouwgebied op te offeren voor Zweedse plannen. Bedrijven hebben de ‘leuke’ plekken voor vestiging niet uit te kiezen en zeker niet zonder overleg te claimen. Anders verklaar je elk landbouwgebied vogelvrij.” De geschiedenis lijkt zich te herhalen. Met honderden voorgespiegelde jobs als politiek breekijzer slaagde Ikea er ook in Hasselt in om een nieuwe vestiging in herbevestigd agrarisch gebied neer te planten.

In Vlaanderen is ruimtelijke ordening een moeilijke evenwichtsoefening. “In een stedelijke regio als Kortrijk is dat zeker zo”, schrijft provinciaal Boerenbond-secretaris Hans Mommerency alvorens in Boer&Tuinder uit de doeken te doen dat Ikea schijnbaar lak heeft aan de eerder gemaakte ruimtelijke keuzes. De meubelketen wil een nieuwe vestiging neerpoten in het agrarisch gebied van Wevelgem. Diverse media schreven eerder deze maand dat een vertegenwoordiger van Ikea boeren probeert te vermurwen om hun gronden tussen de Bieststraat en autosnelweg A19 te verkopen. 

Mommerency: “Als Boerenbond zijn we niet bereid het schaarse en kostbare landbouwgebied op te offeren. Zeker niet als de ideeën blijkbaar al veel verder reiken en een Ikea-vestiging maar het startschot is voor de ontwikkeling van een groter commercieel complex. Hiermee zouden alle open ruimte en landbouwactiviteiten in de omgeving uitgeschakeld worden, onaanvaardbaar voor ons.”

Telefonisch geeft de secretaris van Boerenbond West-Vlaanderen extra uitleg: “Ikea contacteert de landbouwers in Wevelgem rechtstreeks. Verschillende verhalen doen de ronde, waarbij we te horen krijgen dat Ikea 12 hectare zou claimen voor een nieuwe vestiging. De meubelketen zou die nieuwe vestiging zien in een groter perspectief van zo maar eventjes 50 hectare ‘commerciële omgeving’. Weet dat het agrarisch gebied waar Ikea aanspraak op maakt, herbevestigd is in het kader van het ruimtelijk uitvoeringsplan voor de afbakening van het stedelijk gebied Kortrijk.”

Momenteel weet Boerenbond alleen met zekerheid dat Ikea zijn oog heeft laten vallen op een gebied dat niet voor andere economische activiteiten dan landbouw bestemd is. Hoe de vork precies in de steel zit, wil Boerenbond begin oktober te weten komen tijdens een overleg dat gepland staat. Mommerency besluit: “We zijn niet tegen een Ikea-vestiging in de regio, maar dit moet gebeuren met respect voor de ruimtelijke bestemmingen. Binnen de provincie en zelfs binnen de regio Kortrijk zijn er geschikte ruimtelijke bestemmingen voor de ontwikkeling van de Zweedse meubelvestiging.”

Vraag is of Ikea genoegen neemt met een andere locatie dan degene die het zelf op het oog heeft. Het relaas van Koen Vanheukelom, Boerenbond-secretaris in Limburg, doet anders vermoeden: “In de regio Hasselt kon Ikea zich boven de ruimtelijke ordening stellen. Voor de nieuwe vestiging in Hasselt verdween 15 hectare herbevestigd agrarisch gebied. Ook in onze provincie paste Ikea een gelijkaardige tactiek toe en was er sprake van een naastliggend bedrijventerrein, wat we konden tegenhouden zodat niet nog eens 37 hectare open ruimte zou sneuvelen. Als werkgeversorganisatie is Boerenbond uiteraard niet gekant tegen extra tewerkstelling maar die hoeft niet ten koste van de ruimtelijke ordening te gaan.” Wat er nu gebeurt in Wevelgem roept bij Vanheukelom nare herinneringen op: “De werkwijze van Ikea staat haaks op de bekommernis om open ruimte zo veel mogelijk te behouden.”

Focus-WTV zond eerder deze maand een reportage uit over de plannen van Ikea, waarbij zowel een betrokken landbouwster als de burgemeester van Wevelgem reageren.