Europese Begrotingscommissie vraagt 139 euro miljard extra landbouwbudget

De parlementsleden van de Begrotingscommissie schaarden zich woensdag met 26 tegen negen stemmen (vijf onthoudingen) achter het rapport dat de Roemeense conservatieve politicus Siegfried Muresan (EVP) en de Portugese socialiste Carla Tavares (S&D) hebben voorbereid. Concreet willen de Europarlementsleden dat de Europese meerjarenbegroting van 2028 tot 2034 1,27 procent van het bruto nationaal inkomen van de 27 lidstaten zal bedragen. Rekening houdend met de inflatie komt dat overeen met zo'n 2.000 miljard euro aan financiële verbintenissen over de hele periode.

Begrotingscommissie verwerpt besparing met 20 procent

Het voorgestelde GLB-bedrag van 433 miljard euro is uitgedrukt in lopende prijzen, wat betekent dat het de impact van de inflatie dekt. Uitgedrukt in constante prijzen zou die financiering in 2025 een waarde hebben van 385,12 miljard euro.

Voor landbouwers is dit voorstel van de Begrotingscommissie een opsteker. De eerste voorstellen voor het volgende GLB, die afgelopen zomer zijn gepubliceerd door de Europese Commissie, hadden immers een GLB-bezuiniging voor ogen van 20 procent. De Begrotingscommissie verwerpt dit in zijn tegenvoorstel.

“in een snel veranderende wereld waarin mensen terecht meer van de Unie verwachten en de Unie met een toenemend aantal crises wordt geconfronteerd, moet het volgende MFK (meerjarig financieel kader, red.) worden voorzien van meer middelen dan die voor de periode 2021-2027”, stellen Muresan en Tavares in hun conceptnota. De voorgestelde bezuiniging op de financiering van het GLB na 2027, wordt uitdrukkelijk betreurd. “Wij pleiten voor versterkte, specifieke financiering voor boeren en regio's, en verwerpen resoluut elke poging om deze kernprioriteiten samen te voegen of af te zwakken”, aldus Muresan in een persbericht.

Ook de steun voor plattelandsontwikkeling moet volgens Muresan worden verdergezet, net als de investeringen in de visserij.

Afgeschermd budget

Het voorstel om de budgetten voor landbouw, steun aan de regio's, sociale fondsen en migratie in één grote pot te beheren, wordt eveneens verworpen door Muresan en Tavares. Als dit erdoor kwam, zou het immers de eerste keer zijn, sinds de oprichting van het GLB in 1962, dat er geen afzonderlijk fonds voor landbouw wordt voorzien.

Muresan en Tavares vinden dit onaanvaardbaar, en pleiten om de bovengenoemde portefeuilles elk een afgeschermd budget te bieden. Zo kan men meer zekerheid bieden aan de begunstigden. De uitgaven zouden vastgelegd worden in nationale plannen waarover de Commissie met elke lidstaat onderhandelt.

Geld gezocht

Het voorstel van de Begrotingscommissie wordt niet automatisch aangenomen, maar het zal wel doorwegen op het standpunt van het Parlement wanneer het met de Europese Raad (de staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten, red.) gaat onderhandelen over de vorm van het volgende MFK en het GLB.

Volgens Muresan en Tavares is landbouw lang niet het enige domein waarvoor de budgetten in het eerste begrotingsvoorstel ontoereikend waren. De huidige geopolitieke instabiliteit biedt bijkomende prioriteiten die elk een stevig kostenplaatje hebben, zoals defensie en de versterking van de concurrentiekracht van de EU. Naast het verhoogde landbouwbudget zou dus ook het nieuwe concurrentiefonds moeten aandikken van 234 tot 264 miljard euro, en het budget voor onderzoekers (Horizon Europe) van 175 tot 200 miljard euro. De cohesiefondsen zouden toenemen van 228 tot 306 miljard euro. Dit fonds moet de economische, sociale en territoriale cohesie van de EU versterken en duurzame ontwikkeling stimuleren.

"Het GLB, de cohesiefondsen, het Europees Sociaal Fonds vormen de ruggengraat van de Europese solidariteit", zegt Tavares nog in een persbericht. "Nieuwe uitdagingen mogen verantwoordelijkheden niet tenietdoen."

Het geld moet uiteraard wel ergens vandaan komen. De Europarlementsleden en de Commissie zijn op zoek naar nieuwe eigen Europese inkomsten, die losstaan van wat de lidstaten bijdragen. Onder meer inkomsten uit de verkoop van uitstootrechten (ETS), de koolstofgrenstaks (CBAM) en een bijdrage op elektronisch afval liggen op tafel. Ze zouden samen ongeveer 60 miljard euro per jaar in het laatje moeten brengen.

Onderhandelingen voor de boeg

Later deze maand stemt het Europees Parlement in plenaire zitting over de meerjarenbegroting. Dan kunnen de onderhandelingen met de lidstaten in principe beginnen, maar dat zal nog niet voor meteen zijn. Het Cypriotische voorzitterschap wil later dit semester de lidstaten een eerste becijferd voorstel voorschotelen.

Dit becijferd voorstel is traditioneel de aftrap voor de onderhandelingen onder de lidstaten. Zij zijn immers de grote geldschieters van de Europese begroting. En elke regering wil het onderste uit de kan halen. Liefst met een zo klein mogelijke bijdrage, met als doel zoveel mogelijk geld naar het eigen land te laten terugvloeien. De Europese Raadsvoorzitter Antonio Costa hoopt dat de staatshoofden en regeringsleiders tegen het einde van het jaar op één lijn raken.