Critici voor melk en zuivel ontbreekt het aan bewijzen

Algemeen gaat men er van uit dat melk een elementair bestanddeel is van een gezond voedingspatroon. Maar niet iedereen denkt daar zo over, en de tegenstanders van zuivel hebben in het verleden de boodschap al breed verspreid dat melk schadelijk is voor de gezondheid. Aangezien zo’n anti-melk discours de bevolking kan verontrusten, deed de vorige minister van Volksgezondheid, Laurette Onkelinx, een beroep op de Hoge Gezondheidsraad. De raad spitste zich toe op de relatie tussen zuivel en borstkanker, en vond geen kwalijk maar ook geen beschermend effect. Besluiten doen de wetenschappers met de boodschap dat er geen bewijzen zijn om te concluderen dat melk en zuivel niet thuishoren in een gezond voedingspatroon.

Essentieel onderdeel van een gezonde voeding of net schadelijk en te mijden? Gelet op de discussie tussen voor- en tegenstanders en de anti-campagne die de media haalt, heeft de Hoge Gezondheidsraad zich daarover gebogen. De focus lag op eventuele risico’s in verband met borstkanker omdat de anti-beweging dat opvoert als een argument tegen melk. Daar blijkt niet veel van te kloppen. Zelfs al is het niet mogelijk om een eenduidige boodschap te filteren uit de massa aan wetenschappelijke literatuur, toch lijkt de Hoge Gezondheidsraad zeker van zijn stuk omtrent de veiligheid van melk en zuivel. “Op dit moment zijn er geen redenen om te besluiten dat melk en zuivelproducten het risico op borstkanker zouden verhogen”, klinkt het. Er is dus geen wetenschappelijke basis die het anti-melk discours ondersteunt.

In de (lichtjes verschillende) voorlichtingsmodellen over gezonde voeding die Vlaanderen en Wallonië hanteren, worden melk en zuivel consistent opgenomen als een belangrijke groep voedingsmiddelen die samen met andere calciumrijke voedingsmiddelen kunnen bijdragen tot een gezonde en evenwichtige voeding. Het advies ondersteunt dus het principe dat melk en zuivel deel kunnen uitmaken van een gezond voedingspatroon. Bij de huidige minister van Volksgezondheid, Maggie De Block, hebben ze akte genomen van deze conclusie en gaan ze bijgevolg geen actie ondernemen.

De Hoge Gezondheidsraad zegt zelf een vinger aan de pols te houden wat betreft de noodzaak om voedingspatronen geleidelijk aan meer op plantaardige in plaats van dierlijke producten te schoeien. Volgens de wetenschappers is dit een overweging die zowel kadert in gezondheidspromotie als duurzame ontwikkeling. Dat laatste moet je in deze begrijpen als ‘de voorkeur geven aan voedingswaren met een minimale ecologische voetafdruk die toch voldoende voedingswaarde leveren’. 

De zuivelindustrie van zijn kant “verwelkomt” het advies van de Gezondheidsraad. “Melk en melkproducten zijn prominent aanwezig in de internationale en nationale voedingsaanbevelingen voor een gezonde en evenwichtige voeding omdat ze van nature rijk zijn aan essentiële voedingsstoffen”, zo klinkt het. “Het mooie aan melkproducten is dat zij een ideale combinatie zijn van gezond, voedzaam en lekker en dit bovendien aan een toegankelijke prijs”, aldus de Belgische Confederatie van de Zuivelindustrie (BCZ).  

BCZ gaat zelfs nog een stapje verder: “De Hoge Gezondheidsraad concludeert in zijn advies dat de inname door de Belgische bevolking van melk-en zuivelproducten en calciumrijke voedingsmiddelen lager is dan wat wordt aanbevolen door de modellen voor een gezonde voeding. Hierdoor is de calciuminname in België ver beneden de aanbevelingen: 68 procent van de vrouwen en 32 procent van de mannen krijgt te weinig calcium binnen”, aldus BCZ, al is de vaststelling wel gebaseerd op cijfers van 2004. 

Meer info: Hoge Gezondheidsraad