Commissie wil impact Ruslandcrisis niet overschatten

Zowel Europees handelscommissaris Cecilia Malmström als landbouwcommissaris Phil Hogan doen deze dagen hun uiterste best om de impact van de Russische importban op de Europese landbouwsector te minimaliseren – bagatelliseren volgens sommigen. Malmström schermt met cijfers die moeten bewijzen dat de Europese export van landbouwproducten sinds de boycot met vijf procent is toegenomen, Hogan van zijn kant predikt kalmte en heeft het in nogal vage bewoordingen over meer eerlijkheid in de voedselketen.

Zo erg is het nu ook weer niet. Dat was de teneur van de antwoorden die Europees handelscommissaris Cecilia Malmström gaf op vragen van de Roemeense christendemocraat Daniel Buda. Volgens Buda is er sprake van aanzienlijke verliezen in de land- en tuinbouw als gevolg van de boycot. Valt best mee, vindt Malmström, die meedeelde dat de Europese export van landbouwproducten en voedingsmiddelen sinds augustus 2014 – toen de Russische boycot van kracht werd – tot mei van dit jaar is toegenomen met vijf procent, doordat exporteurs alternatieve markten aanboren.

Daar komt nog bij, aldus Malmström, dat de Europese Commissie maatregelen heeft genomen om de schade te beperken voor de exporteurs die individueel het hardst getroffen zijn door de Russische boycot. “Niet alleen met 30 miljoen euro voor de promotie van Europese export, maar ook nog met een gecoördineerde diplomatieke actie om de drempels weg te nemen die landen buiten Europa opleggen uit oogpunt van plant- of diergezondheid”, zo klinkt het.

Daarnaast verwijst Malmström ook naar het nakende handelsverdrag met de Verenigde Staten (TTIP), waar de land- en tuinbouw nog het een en ander van kan verwachten volgens de Zweedse commissaris. "Het verder openstellen van de Amerikaanse markt, één van de grootste importeurs van agrarische producten ter wereld, via TTIP zou extra kansen bieden voor alle Europese boeren, inclusief zij die negatieve gevolgen ondervinden van de Russische boycot, aldus nog Malmström.

Hogan van zijn kant is intussen beroemd en berucht voor zijn stoïcijnse reacties op de hete hangijzers die hem worden voorgeschoteld. “De melkquota bestaan niet meer en zullen nooit meer bestaan”, zo tweette hij. “Bovendien heb ik een korte periode van prijsvolatiliteit voorspeld toen de quota werden afgeschaft.” De EU-commissaris was gisteren zeer actief op Twitter want via het sociale medium liet hij ook weten de Europese landbouwministers apart te spreken in de aanloop naar de Landbouwraad op 7 september.

In een reactie op de vraag naar marktinterventie die bij vele Europese boerenprotesten in onder meer Frankrijk, Spanje en eigen land steeds luider is gaan klinken, wijst Hogan er droogjes op dat er daarvoor een akkoord nodig is in het Europees Parlement én in de Raad. Vervolgens geeft Hogan wel toe dat er op korte termijn iets moet gebeuren om de malaise een halt toe te roepen, naast structurele oplossingen zoals faire handelspraktijken in de voedselketen en nieuwe exportbestemmingen.

Voor een verhoging van de interventieprijs voor melk lijkt de Ier niet warm te lopen. "Ik sluit niets uit, maar ik voel er weinig voor om voorstellen te doen die onze marktoriëntatie schade toebrengen en die producenten stimuleert om producten voor interventie in aanmerking te laten komen, eerder dan nieuwe marktopportuniteiten te zoeken." Die kansen liggen volgens hem vooral in Azië, waar de groeiende middenklasse steeds meer melk zal consumeren.

Hogan meent dan ook dat de perspectieven voor de middellange termijn goed blijven, maar hij erkent wel dat de wereldwijde overproductie, de sluiting van de Russische markt en het wegvallen van de vraag op de Chinese markt de Europese sector voor "uitdagingen" stelt. De huidige gemiddelde prijs van 30 cent per liter melk bestempelde Hogan als "redelijk", maar hij erkent wel dat er in sommige lidstaten beduidend minder wordt betaald.