Ziekte- en plaagbestrijding wijndruiven laat sporen na

Bij analyses van 40 wijnen die in ons land verkocht worden, heeft Test-Aankoop in 28 gevallen resten van gewasbeschermingsmiddelen aangetroffen. Bij de 39 geteste biologische wijnen was dat slechts twee keer het geval en in zo’n lage gehaltes dat de consumentenorganisatie kruiscontaminatie vermoedt. In geen enkele biologische of gangbare wijn werd de wettelijke limiet voor de verschillende chemische stoffen (afzonderlijk) overschreden. De praktijktest is een bevestiging van wat je mag verwachten op basis van de rapporteringen door de Europese voedselveiligheidsautoriteit, namelijk dat chemische gewasbescherming sporen nalaat maar zonder veel erg aangezien de MRL’s (maximale residu limiet, nvdr.) niet overschreden worden. “Geen reden tot paniek”, concludeert ook Test-Aankoop. Toch maakt de organisatie zich zorgen omdat er weinig geweten is over het gecombineerd effect van meerdere chemische stoffen die in één wijn kunnen voorkomen.

Test-Aankoop hield 79 wijnen tegen het licht door hen te onderzoeken op de aanwezigheid van 234 verschillende gewasbeschermingsmiddelen. Een behandeling van een druivenplantage tegen bijvoorbeeld bladschimmel of schadelijke insecten kan sporen van de toegepaste chemische stof achterlaten op de druiven en dus ook in de wijn. Van de 40 geteste gangbare wijnen bevat zeven op de tien sporen van pesticiden, al is het residugehalte doorgaans zeer klein. In één van de stalen die de maximale residu limiet (MRL) het dichtst benaderde, werd 0,27 mg pryimethanil gevonden. Iemand moet al 44 liter van deze wijn drinken om de veilige waarden te overschrijden.

Doorgaans zijn de residugehalten dermate laag dat ze geen schade aan de gezondheid kunnen berokkenen. Ook in dit onderzoek overschreed geen enkel staal de wettelijke limieten van de verschillende pesticiden apart. Wel trof Test-Aankoop in de helft van de wijnen met residuen meerdere actieve stoffen van gewasbeschermingsmiddelen aan. Bij twee witte wijnen liep dat aantal zelfs op tot vier. Test-Aankoop stelt zich ernstige vragen bij de toxiciteit van dergelijke “pesticidencocktails”. Dat ziet de consumentenorganisatie graag verder onderzocht. De Europese voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) verklaarde zelf al eens dat de onderzoeksmethodologie omtrent dit cumulatief effect onvoldoende op punt staat om bindende conclusies te trekken. Indien nodig is Test-Aankoop vragende partij om de regels uit te breiden naar het gecombineerd voorkomen van pesticidenresiduen.

Twee biologische wijnen bevatten minieme sporen van synthetische gewasbeschermingsmiddelen, wat indruist tegen de principes van de biologische teelt. Test-Aankoop zet daar zelf een kanttekening bij: “De gehaltes bij deze twee stalen waren dermate laag dat de residuen mogelijk afkomstig kunnen zijn van een naburige gangbare wijngaard of door kruiscontaminatie tijdens de verwerking en het bottelen in de wijn terechtgekomen zijn.” Bij de biologische wijnen verbeterde de situatie in vergelijking met een vorig onderzoek van beperktere omvang in 2008. Toen werden nog in 4 van de 17 geteste biologische stalen residuen aangetroffen, tegenover slechts twee op de 39 nu. Voor gangbare wijnen is er een verslechtering gelet op de acht gecontamineerde wijnen op een totaal van 17 bij de staalnames in 2008.

Voor ieder pesticide dat wettelijk toegelaten is, leggen de Europese instanties een maximale residu limiet (MRL) vast. Dergelijke MRL’s bestaan op dit moment echter enkel voor wijndruiven en niet voor wijn. Een lacune in de wetgeving volgens Test-Aankoop aangezien wijndruiven een uitgebreid proces doorlopen vooraleer er van wijn kan worden gesproken. “Die verschillende fases maken dan ook dat de residugehaltes in het eindproduct sterk kunnen verschillen van die van de druiven op zich.”