Landbouwers en vissers lopen meer risico op huidkanker, Vooruit wil meer preventie

Van Havere verwijst naar recent onderzoek van Els De Waegeneer, onderzoeker bij de UGent, dat aantoont dat werknemers die buiten werken twee- tot driemaal zoveel kans maken op huidkanker. Dit type is ook de meest voorkomende kanker in België. Het gaat om 40 procent van alle kankerdiagnoses. Eén op vijf Belgen krijgt ermee te maken voor de leeftijd van 75 jaar.

Erkend als beroepsziekte

In haar studie licht De Waegeneer enkele risicoberoepen uit. Landbouw is er één van, maar ook wie werkt in de visserij is kwetsbaar voor de zon. Water weerkaatst bijvoorbeeld zonlicht, waardoor maritiem personeel extra blootstelling krijgt. Op bouwwerven kunnen metalen oppervlakken hetzelfde effect hebben.

Bepaalde vormen van huidkanker worden sinds 2024 als beroepsziekte erkend. Volgens De Waegeneer is die erkenning een goede zaak. “Naast het verhogen van preventie, zorgt de erkenning ook voor betere financiële zekerheid, verhoogt ze de medische alertheid en erkent ze de reële risico’s van langdurige UV-blootstelling”, schrijft ze in haar Research Brief.

Niet alleen risico bij warm weer

De Waegeneer raadt aan om de UV-index in de gaten te houden, zoals weergegeven op onder meer de weerapp van het KMI. De zon kan immers schadelijker zijn dan men denkt, want deze index heeft niets te maken met de temperatuur. Ook op een relatief koele dag kan er sprake zijn van een hoog risico op zonnebrand. “Vanaf UV-index 3 loopt een onbeschermde huid al risico op schade. In dat geval wordt er aangeraden om buitenwerk in te plannen wanneer de zonkracht minder hoog is. De piek ligt tussen 11.30u en 15.30u”, waarschuwt De Waegeneer.

Kan de overheid meer doen?

Vooruit-raadslid Van Havere vindt dat er zowel voor de overheid als voor de werkgevers een rol is weggelegd om huidkanker bij buitenwerkers te vermijden. “We moeten vanuit de Vlaamse overheid arbeiders, maar zeker ook hun werkgevers aansporen in te zetten op preventie: bewustmaking, goede zomerse werkkledij en zonnecrème op de werkplek kunnen al een groot verschil maken.”

“Voorzie hoedjes of petjes en aangepaste werkkledij. En voorzie tubes zonnecrème in de voertuigen, in de refters, bij de toiletten en op plaatsen waar werknemers vaak passeren”, pleit Van Havere.

In de commissie Landbouw werd de vraag van Van Havere onontvankelijk verklaard en verwezen naar de federale wetgeving. “Dat lijkt me een gemiste kans”, zegt Van Havere. “Nochtans heeft het Vlaams Parlement recent een resolutie rond huidkanker goedgekeurd, waarbij het toch wel duidelijk is dat het alle hens aan denk is. 'Weren, kleren, smeren’ mag niet stoppen bij een algemene campagne; het moet ook leven op elke werf, elk veld en elke groendienst.”

"Landbouwers zijn zich hier vandaag goed van bewust"

Vlaams Minister van Landbouw Jo Brouns (cd&v) prees op de commissie Landbouw wel het initiatief van Tina Van Havere om zonnebescherming onder de aandacht te brengen. “Door de structurele en langdurige blootstelling aan uv-straling, vaak tijdens piekuren van de dag, lopen land- en tuinbouwers en hun werknemers in deze sector significant meer risico dan gemiddeld. Het is dus belangrijk dat we hen daar maximaal in bescherming nemen en daarop wijzen, maar heel wat landbouwers zijn zich daar vandaag natuurlijk al heel goed van bewust”, zegt Brouns.

Volgens de minister is zonnebescherming wel degelijk een punt waar sectororganisaties bewust mee omgaan. “Er is meer dan ooit aandacht, heel breed, voor de arbeidsomstandigheden van onze landbouwers. Dan gaat het niet alleen over Boeren op een Kruispunt, over de mentale gezondheid, maar ook over de fysieke gezondheid. Ik zie toch steeds meer organisaties ook daarmee aan de slag gaan, wat goed is”, aldus de minister.