Vraag naar opvang door zorgboerderijen blijft toenemen

De Vlaamse landbouw kent een lange traditie van zorgverlening. Jongeren die schoolmoe zijn, personen met een fysieke of mentale beperking, ex-gedetineerden,… kortom zorgvragers van alle leeftijden en achtergronden kunnen in Vlaanderen al meer dan een decennium terecht op zogenaamde zorgboerderijen. Deze vorm van zorg is een unieke samenwerking tussen landbouwers en erkende zorgvoorzieningen en Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB). In 2014 waren er in Vlaanderen 429 geregistreerde zorgboerderijen. Volgens de voorlopige cijfers hebben zij samen gedurende 47.000 dagen zorg verstrekt. De vraag naar opvang blijft echter toenemen. Vlaams landbouwminister Joke Schauvliege trekt jaarlijks 1,3 miljoen euro uit om deze unieke vorm van zorgverlening te blijven ondersteunen.

Zorgactiviteiten op een landbouwbedrijf worden zowel door de zorgvrager als de landbouwer als erg positief ervaren. Landbouwers helpen zorgvragers met het ontwikkelen van hun zelfvertrouwen en sociale vaardigheden, het invullen van een zinvolle dagbesteding, het bieden van een time-out, het tot rust komen, … Leven en werken op het ritme van de landbouwer en zijn gezin biedt zorgvragers rust en geborgenheid in een familiale sfeer en laat hen genieten van de omgeving en het contact met de dieren.

Landbouwers vervullen hierdoor een bijkomende maatschappelijke rol, maar investeren ook heel wat tijd en energie ten koste van een aantal andere taken op het landbouwbedrijf. Zo werden twee jaar geleden in Vlaanderen 232.053 zorguren gepresteerd op 45.697 zorgdagen. Voor 2014 zijn de cijfers nog niet volledig, maar met de nu reeds geregistreerde 238.116 uren op 47.002 zorgdagen, is er al een opmerkelijke stijging waarneembaar. Via de zorgsubsidie wordt een deel van de inkomstenderving van de landbouwer (de tijd die hij aan de zorg besteedt, nvdr.) gecompenseerd. Verspreid over heel Vlaanderen zijn zorgboerderijen actief: 107 in West-Vlaanderen, 99 in Oost-Vlaanderen, 90 in Antwerpen, 77 in Limburg en 56 in Vlaams-Brabant.

“De zorg die landbouwers aan de dag leggen voor hun land en dieren wordt op zorgboerderijen logischerwijs doorgetrokken naar de ondersteuning van mensen”, zegt Vlaams minister van Landbouw Joke Schauvliege. “Het gaat daarbij niet om het 'meewerken op een boerderij' op zich, maar wel om de typische kenmerken van een familiaal landbouwbedrijf zoals de natuurlijke omgeving, de rust, het zelf zorg dragen voor planten en dieren wat het vertrouwen in eigen kunnen bevordert, de niet-medische sfeer, de duidelijke structuur en de nuchterheid die een landbouwersgezin kenmerkt. Dit zorgaanbod biedt een meerwaarde aan de klassieke zorgverlening en wil ik daarom graag structureel ondersteunen.” Jaarlijks gaat er vanuit Vlaanderen 1,3 miljoen euro naar zorg op de boerderij.