Voorzitters teleurgesteld in uitkomst boerenprotest

Een aantal dagen na de betoging van maandag 7 september kijken de voorzitter van ABS en Boerenbond met gemengde gevoelens terug op wat de grootste landbouwmanifestatie in Brussel in jaren was. Tevreden over de massale opkomst en het gevoel van samenhorigheid onder de landbouwers, maar zwaar teleurgesteld in de uitkomst ervan. “Blijkbaar slagen de Europese ambtenaren er niet in om de hoogdringendheid op onze landbouwbedrijven juist in te schatten”, zegt Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche. “De Landbouwraad dreigde uit te draaien op een dikke flop en dat werd het ook”, stelt Hendrik Vandamme, voorzitter van ABS.

Allebei de voorzitters bedanken hun leden in het ledenblad voor hun aanwezigheid in Brussel. “De vele uren die we de afgelopen weken vergaderd hebben, zorgden voor een voorstel van onze kant dat klaar en duidelijk was: zorg voor een structureel bijgestuurd Europees landbouwbeleid dat productieflexibiliteit inbouwt en maatwerk mogelijk maakt op Europees niveau”, vat Vandamme het bondig samen. Ook Vanthemsche wijst erop dat er voor het eerst een gemeenschappelijk standpunt van alle Belgische landbouworganisaties voor lag waarmee de Belgische landbouwministers aan de slag konden gaan. “Een unicum”, benadrukt hij.

De teleurstelling over het uiteindelijke commissievoorstel is bij beide voorzitters dan ook groot. “Het voorgestelde pakket van 500 miljoen euro is een verzamelbak van verschillende maatregelen uit de oude doos. We spuwen niet op het geld dat de Europese Commissie ons aanbiedt, we zullen er zo goed mogelijk mee aan de slag gaan. Maar het feit dat er bijna niets in het pakket zit voor de varkenssector is bijzonder frustrerend. Je zou bijna denken dat ze ons willen provoceren”, schrijft Piet Vanthemsche. Volgens hem is het meest teleurstellende dat er geen enkel innovatief idee in het maatregelenpakket zit. “En dat was nu juist één van de belangrijkste vragen: nadenken over de toekomst van het GLB en over het versterken van de positie van de boer in de keten.”

Vandamme is van mening dat het voorstel waarmee de plaatsvervangende Europese commissaris op de proppen kwam, nergens op slaat: een vervroegde, gedeeltelijke uitbetaling van de reguliere inkomenssteun, een mogelijke terugbetaling van superheffingsgeld en de opening van private opslag voor melk en varkensvlees. “Niks, nada, noppes op het vlak van structurele aanpak of ingrepen met impact op het ontwrichte marktgebeuren. Geen sprake van regulerende maatregelen, niet bij de zuivel, niet bij de varkens. En over andere sectoren werd simpelweg niet gepraat”, klinkt het boos in Drietandmagazine.

Zowel Boerenbond als ABS zijn blij dat de landbouwministers het commissievoorstel niet hebben goedgekeurd. Ze rekenen allebei op een herkansing volgende week, wanneer de Landbouwraad opnieuw samenkomt. “Onze Belgische ministers hebben zich sterk gemaakt dat ze de eisen van de Belgische landbouworganisaties dan op tafel zullen leggen. Wij hopen dat ze het been stijf houden en koppig doorzetten”, stelt Vanthemsche.

In aanloop van de grote landbouwbetoging hadden tal van mensen en organisaties hun mening klaar over de Vlaamse land- en tuinbouw. Dat motiveerde de Boerenbondvoorzitter tot enige beeldspraak. “Een aantal sectoren in onze land- en tuinbouw is ziek en er staan veel dokters rond het ziekbed, in smetteloze witte jassen, bezorgd kijkend met de stethoscoop rond de hals. Het probleem is dat ze van mening verschillen over de diagnose en de behandeling”, staat te lezen in Boer & Tuinder.

“Er zijn dokters uit de alternatieve hoek die alles terug liefst kleinschalig zien. Dokters uit de wetenschap zweren bij de vrije markt. Andere dokters stellen dat we moeten produceren voor de niche. De meest merkwaardige dokter was die van Comeos”, aldus Vanthemsche. “Volgens deze dokter moeten landbouwbedrijven terug meer kleinschalige gemengde bedrijven worden, met alle soorten specialiteiten. Vreemde stelling voor de spreekbuis van monopolistische multinationale retailers. Comeos stelde er wel onomwonden bij dat als zij die specialiteiten elders goedkoper kunnen verkrijgen, zij die natuurlijk ook effectief elders zullen gaan kopen.”

De Boerenbondvoorzitter is er zich van bewust dat in veel van wat deze dokters zeggen, een grond van waarheid zit. “Onze landbouwers zijn ook effectief met deze zaken bezig. Het stoort mij dat de dokters doen alsof onze land- en tuinbouwers een beetje een achterlijk volkje is dat het allemaal niet begrepen heeft. Het stoort me nog meer dat geen enkele dokter de kern van de zaak aansnijdt: een waardig inkomen voor onze familiale land- en tuinbouwbedrijven.”

Ook de ABS-voorzitter is ervan overtuigd dat daar het schoentje knelt. “Iedereen in de richting van de niche sturen is niet aangewezen en kan niet. De link leggen met de verwerkende industrie, retail en exportondersteuning zal daarvoor nodig zijn en dan komt het verhaal van de margeverdeling weer snel naar boven.” Volgens Vandamme is dit een oude discussie en blijft het een moeilijk verhaal zolang niet alle schakels in de keten erkennen dat er “stront aan de knikker” hangt vandaag. “Enkel en alleen wanneer iedereen zijn gedrag bijstelt en een correcte prijs betaald wordt doorheen de keten zullen we grote stappen vooruit kunnen zetten. Anders blijven we ter plaatse trappelen.”