Voedselagentschap prijst autocontrole in de landbouw

Hoewel de consument best mag vertrouwen in de hem aangeboden levensmiddelen, blijven de horeca en distributie zwakke schakels. Waar 97,7 procent van de voedselstalen een gunstig resultaat opleverde, deden zich in 2009 toch vier belangrijke voedselincidenten voor. Dat concludeert het Voedselagentschap uit haar jaarverslag voor 2009. De landbouwsector wordt vooral geprezen voor zijn voortrekkersrol inzake autocontrole.

De 556 controleurs van het Voedselagentschap voerden meer dan 100.000 controles uit in de verschillende sectoren van de voedselketen, 37 procent meer dan in 2008. Goed 85 procent van alle controles kende een gunstig resultaat. Bij de controles werden meer dan 60.800 stalen genomen, waarvan 97,7 procent conform bleek aan de normen. Het Voedselagentschap rangschikt de Belgische voedingsmiddelen daarom bij de meest veilige ter wereld.

Toch deden zich in 2009 vier belangrijke voedselincidenten voor waarbij in één geval 7.000 ton melk werd vernietigd door een verontreiniging met bentazon afkomstig uit de inkt op de verpakking. Tevens werd 13.000 ton lijnzaad uit Canada in beslag genomen door een minieme (één korrel op 10.000), maar in de EU niet toegelaten verontreiniging met ggo’s.

Gedelegeerd bestuurder Gil Houins beklemtoonde ook de belangrijke rol van het Voedselagentschap in de productiekolom vlees. De inspecteurs namen in slachthuizen 1.469 runderkarkassen in beslag voor vernietiging. Meer dan 31.000 varkenskarkassen werden ongeschikt bevonden voor consumptie. De controle op contaminatie met dioxines en PCB’s leverde op 1.822 analyses van zuivel, eieren, vlees en vis slechts één runderkarkas op dat boven de limiet zat.

Het Wetenschappelijk Comité van het Voedselagentschap becijferde dat in 2010 de meeste pesticidenresidu’s voor de consumptie van groenten en fruit 100 keer lager lagen dan de aanvaardbare dagelijkse inname. In 94 procent van de 1.814 stalen van groenten, fruit en granen waren geen residu’s aanwezig of was er geen overschrijding van de maximumwaarden.

Wat dierziektes betreft is België officieel vrij van brucellose, leucose en tuberculose. In 2009 werd ook geen enkel geval waargenomen van BSE, blauwtong, Aujeszky of hoogpathogene vogelgriep. In het kader van het nieuw gezondheidsbeleid wordt wel bijna 8 miljoen euro uitgetrokken voor het opvolgen van nieuwe ziektes zoals Q-koorts, BVD en IBR. Voor BSE of dolle koeienziekte werd in 2009 opnieuw een flinke som (7,6 miljoen euro) uitgetrokken. Een Belgisch voorstel om de testleeftijd van runderen op te trekken naar meer dan 60 maanden, zou deze kosten in de toekomst kunnen drukken.

Het aantal bedrijven dat voor zijn autocontrolesysteem gecertificeerd is, neemt gestaag toe van 5.627 eind 2008 naar 8.536 eind 2009. Het Voedselagentschap benadrukt de inspanningen die de landbouwsector heeft gedaan want met 7.525 landbouwbedrijven is de sector goed voor het gros van de gecertificeerde operatoren in de voedselketen.

Een bonus of malus die verrekend wordt op de heffingen van het Voedselagentschap moet allé operatoren van de voedselketen stimuleren om zich te laten certificeren. Houins hoopt dat tegen eind 2011 de malus van 100 procent  een vijfde van de bedrijven zal overtuigd hebben om een gevalideerd autocontrolesysteem te volgen. Al erkent hij dat het vrijwillig karakter van autocontrole en de kostprijs van een audit, een rem kunnen betekenen.

Na het activiteitenverslag werd de manier waarop controles in de landbouwsector plaatsvinden, nog even aangekaart. Over het vermeend machtsvertoon wou Houins kwijt dat de perceptie van een huiszoeking vooral afhankelijk is van de handelswijze van de federale politie. Een huiszoeking vindt immers plaats op initiatief van de onderzoeksrechter. Maar Houins engageerde zich wel om via overleg met magistratuur en federale politie discrete en menselijke controles na te streven.