Varkenssector neemt voortouw in antibioticaregistratie

Onder impuls van het kenniscentrum AMCRA wordt er in de veehouderij hard gewerkt aan een reductie van het antibioticumgebruik ter controle van de problemen met resistente bacteriën. Voor de varkenshouderij is er een datacollectiesysteem opgezet want alleen door het actuele antibioticumgebruik op bedrijfsniveau te meten en te vergelijken, is een rationele reductie bij (groot)gebruikers mogelijk. Belpork vzw, de beheerder van het Certus-kwaliteitssysteem, maakt wereldkundig dat ruim 3.000 varkensbedrijven deelnemen aan het project ‘AB Register’. Ongeveer 2.200 varkensboeren zullen in december een overzichtelijk rapport ontvangen dat inzicht verschaft in hun antibioticumgebruik. Op termijn wordt dit voorbeeld gevolgd door de sectoren pluimvee en rundvee en komt er ook een benchmarking van dierenartsen.

Begin dit jaar lanceerde Belpork het project ‘AB Register’ met als ambitieuze doelstelling het in kaart brengen van het antibioticumgebruik in de varkenshouderij. Zowel het aantal doseringen per dier per dag als het totale antibioticumgebruik liggen hoog in de varkenshouderij zodat Belpork een voortrekkersrol wil spelen. Voor vleeskuikens en –kalveren en de overige deelsectoren zit een registratie van het antibioticumgebruik er ook aan te komen. Specifiek voor de varkenshouderij werd dit als een verplichting ingeschreven in de lastenboeken Certus en CodiplanPlus zodat het deel ging uitmaken van de normale bedrijfsvoering op meer dan 3.000 varkensbedrijven in ons land. Ruim 250 verschaffers van antibiotica voeren dagelijks de gegevens in via een online webapplicatie. De eindverantwoordelijkheid ligt bij de varkenshouder. Via een producentenportaal kan hij de gegevens checken die zijn dierenarts, mengvoederfabrikant of apotheker in het systeem invoerde.

Belpork zal op vaste tijdstippen per bedrijf een analyse maken van de verzamelde data over het antibioticumgebruik. Daarvoor doet de vzw een beroep op de begin dit jaar opgerichte wetenschappelijke eenheid data-analyse binnen AMCRA, het kenniscentrum inzake antibioticumgebruik en -resistentie bij dieren. Met de beschikbare gegevens voor de eerste jaarhelft van 2014 wordt begin december voor ieder varkensbedrijf een eerste individueel rapport gemaakt. Het maandelijks antibioticumgebruik per diercategorie zal worden weergegeven. Van de ruim 3.000 deelnemende varkensbedrijven zijn er meer dan 1.700 die een volledig betrouwbaar rapport krijgen. Vierhonderd bedrijven zullen een rapport ontvangen met enkele afwijkende of ontbrekende waarden, zonder dat dat afbreuk doet aan het beeld dat de varkenshouder krijgt van zijn antibioticumgebruik. Voor de ongeveer 800 andere bedrijven zijn voorlopig nog geen correcte dieraantallen voorhanden. Zij worden daarvan op de hoogte gebracht.

Het individueel bedrijfsrapport zal de varkenshouder toelaten om zijn antibioticumgebruik te vergelijken met dat van collega’s. De omvang van de veestapel doet er niet toe. Het antibioticumgebruik op bedrijfsniveau wordt namelijk omgerekend naar het kengetal ‘BD100’, dat is het aantal behandeldagen van een dier op een stalverblijf van 100 dagen. Zien dat andere Certus-producenten hun varkens gezond houden met minder antibiotica is naar verluidt de beste stimulans tot verbetering. Als de varkenshouder dat goedvindt, kan de dierenarts of mengvoederfabrikant het rapport digitaal raadplegen.

Het is alleszins de bedoeling dat de boer in kwestie met zijn bedrijfsbegeleidende dierenarts in gesprek gaat over de resultaten, zo vernemen we van AMCRA-coördinator Evelyne De Graef. Eenzelfde pleidooi voor een betere dialoog tussen de varkenshouder en de verschaffer van de antibiotica, laat ook Belpork-coördinator Sharon Lagast optekenen. Wanneer beide partijen het antibioticumgebruik onder de loep nemen, kan dat niet alleen resulteren in een volumereductie maar ook in een voor de volksgezondheid belangrijke verschuiving in het gebruik. Het schijfdiagram van een bedrijf kleurt best zo min mogelijk rood aangezien de verschillende antibiotica zijn opgedeeld in drie categorieën: rood, oranje en geel. Gele producten behoren tot de minst kritisch belangrijke antibiotica voor de volksgezondheid. De heldere weergave laat ook hier weer een vergelijking toe tussen een individueel bedrijf en het gemiddelde van alle bedrijven.

De ontwikkeling van een datacollectiesysteem dat de registratie van het antibioticumgebruik op een eenvoudige manier mogelijk maakt, is een eerste belangrijke stap om de vooropgestelde doelstellingen te halen en tot een duurzaam en verantwoord antibioticumgebruik te komen. Belpork heeft de ambitie om via dit project een draagvlak te creëren voor de registratie van het antibioticumgebruik in de volledige varkenshouderij. Op die manier levert de lastenboekbeheerder een bijdrage aan het actieplan van AMCRA dat tegen 2020 moet resulteren in een halvering van het diergeneeskundig antibioticumgebruik in ons land.

Meer info: AB Register