Varkenscrisis laat de Europese Commissie Siberisch koud

Afgelopen maandag hebben landbouwministers uit zeven lidstaten, waaronder België, de varkenscrisis hoog op de agenda van de Landbouwraad in Brussel geplaatst. Vlaams minister Joke Schauvliege heeft samen met haar collega’s Borsus (federaal) en Collin (Wallonië) aangedrongen op Europese steun voor de noodlijdende sector. Draagvlak was er bij de delegaties uit Denemarken, Ierland, Frankrijk, Hongarije, Polen, Roemenië, Estland en Oostenrijk maar de Europese Commissie bleek onvermurwbaar. Volgens EU-commissaris Phil Hogan is het overaanbod in een aantal lidstaten even schuldig aan de crisis als het Russische handelsembargo. Hij laat een kleine opening door de problematiek opnieuw te agenderen begin volgend jaar.

Meer dan tien maanden al moet de Europese varkenssector het zonder export naar Rusland stellen. In het begin schermden de Russen met voorzorgsmaatregelen vanwege uitbraken van Afrikaanse varkenspest in Oost-Europa. Sinds augustus behoort varkensvlees tot de lange lijst westerse land- en tuinbouwproducten die niet meer welkom zijn in Rusland. Van de Europese varkensvleesproductie was 3,3 procent bestemd voor export naar Rusland. Een effect op de varkensprijzen was dus onvermijdelijk.

Zeven belangrijke varkens producerende landen, waaronder België, Denemarken, Frankrijk en Polen, slaakten nogmaals een noodkreet in de aanloop naar de bijeenkomst van de landbouwministers in Brussel. Zij stellen vast dat de Commissie er snel bij was om de groente- en fruitsector en melkveehouderij steun te verlenen terwijl de varkenshouderij in de kou blijft staan. Nochtans exporteert deze laatste meer naar Rusland dan bijvoorbeeld de zuivelindustrie die 1,4 procent van de Europese zuivelproductie afzet in Rusland.

België en de gelijkgezinde lidstaten erkennen dat de Commissie nauw samenwerkt met experten van de lidstaten en de vleesindustrie in de zoektocht naar nieuwe markten en bij het wegwerken van handelsbelemmeringen op bestaande markten. Zij zijn de diensten van EU-commissarissen Hogan (landbouw) en Malmström (handel) daarvoor dankbaar, maar hameren erop dat het op korte termijn geen zoden aan de dijk brengt. Europese steun voor private opslag van varkensvlees is naar verluidt nodig om de explosieve marktsituatie in afwachting van alternatieve afzetmarkten af te koelen.

Op die vraag is Hogan niet ingegaan, wel beloofde hij de situatie in de varkenssector op te volgen en de vraag om steun opnieuw te evalueren bij het begin van het nieuwe jaar. Voor de Europese Commissie lijkt de crisis in de varkenshouderij geen prioriteit want Hogan en co zijn van oordeel dat er geen sprake is van een EU-wijde varkenscrisis hoewel de varkensprijs gedaald is.