Tuinbouwsector snakt naar zorgeloos jaar

De Vlaamse tuinbouwsector kijkt met gemengde gevoelens terug op 2013, "het derde jaar in vijf jaar tijd dat producenten er niet in slagen reserves op te bouwen", aldus Boer&Tuinder. In tegenstelling tot het EHEC-jaar 2011 is daar deze keer geen eenduidige verklaring voor, maar het verklaart wel deels waarom het aantal Vlaamse bedrijven met tomatenteelt de laatste vijf jaar gehalveerd is.

In de Boerenbond-krant Boer&Tuinder staat het verslag te lezen van een ontmoeting tussen een afvaardiging van de sectorvakgroep Groenten van Boerenbond en de Nederlandse collega’s van ZLTO-glastuinbouw. Daaruit bleek dat er duidelijke parallellen te trekken zijn tussen de situatie van de Vlaamse tuinbouwers en de Nederlandse. Zo loopt de evolutie van de productiekosten in beide landen gelijk. Zowel in Nederland als in België stijgen de arbeidskosten en de investeringskosten, en hebben de bedrijven het moeilijk deze stijgingen door te rekenen in de verkoopprijs van hun product.

"Over de oorzaken hiervoor is al veel inkt gevloeid," schrijft Boer&Tuinder, "maar steeds komt men terecht bij de ijzeren wet van vraag en aanbod." De analyse luidt als volgt: Wanneer de vraag het aanbod overtreft, trekken de prijzen slechts heel geleidelijk aan. Wanneer anderzijds het aanbod ook maar met een fractie de vraag overtreft, vindt men altijd wel iemand die bereid is om tegen een lagere prijs te verkopen.

In Nederland komt daarbij dat het afzetlandschap volledig versplinterd is, met negatieve gevolgen voor de prijsvorming: hoe meer partijen een product in de markt willen zetten, hoe meer de afnemers de kans krijgen om te kiezen voor diegene die het goedkoopst wil aanbieden. Als klein teeltgebied wordt ook België in deze spiraal meegezogen, ook al worden grote inspanningen geleverd om de afzet zo geconcentreerd mogelijk te houden, aldus Boer&Tuinder.

Verder is productiecontrole een belangrijk aspect. Groenten en fruit worden geproduceerd door zelfstandige producenten in heel Europa, die elk voor zich ondernemingsbeslissingen nemen. Dat leidt tot stijgende of dalende productiearealen voor bepaalde teelten, die zeer moeilijk voorspelbaar, laat staan stuurbaar zijn. Verwacht wordt dat het tomatenareaal in België licht zal dalen. De voorbije vijf jaar werd het aantal Vlaamse bedrijven met tomatenteelt gehalveerd, terwijl de gemiddelde bedrijfsoppervlakte verdubbelde.