Natuurorganisaties naar rechter tegen vrijstelling ‘verboden’ insecticiden
nieuwsDe organisaties Nature & Progrès en PAN Europe hebben maandag een beroep ingediend bij de Raad van State tegen zeven afwijkingen die zijn toegekend voor insecticiden met spirotetramat, een stof tegen onder andere bladluis die in de Europese Unie verboden is. België voorziet deze ‘noodvergunningen’ omdat er sprake zou zijn van een uitzonderlijke situatie waarin geen andere redelijke oplossing bestaat om de huidige plaagdruk te beheersen. PAN Europe en Nature & Progrès zijn het daar niet mee eens.
Spirotetramat is een middel dat gewoonlijk gebruikt wordt tegen sapzuigende insecten zoals bladluis. De vergunninghouder Bayer heeft geen aanvraag tot hernieuwing ingediend, waardoor het product niet langer is goedgekeurd in de EU. Bovendien tonen verschillende studies aan dat spirotetramat een hormoonverstorende stof is, een criterium dat het gebruik ervan in de EU verbiedt, aldus de klagende natuurorganisaties.
België heeft de afgelopen weken aan in totaal zeven middelen een noodvergunning verleend, waardoor het product opnieuw op grote schaal kan worden gebruikt. Volgens PAN Europe en Nature & Progrès voldoen die afwijkingen echter niet aan de strikte voorwaarden van de Europese regelgeving over gewasbeschermingsmiddelen.
Noodsituatie of niet?
Noodvergunningen mogen volgens Europa worden uitgeschreven voor maximaal 120 dagen als een ziekte, plaag of onkruid op geen enkele andere redelijke manier te beheersen is. Voor dergelijke aanvragen moet worden aangetoond dat het gaat om een uitzonderlijke noodsituatie en dat het gebruik van het middel beperkt en controleerbaar zal zijn. Dat is volgens de sector wel degelijk het geval, maar niet volgens PAN Europe en Nature & Progrès.
Voor veel sla- en andijvietelers staat of valt de oogst met deze noodtoelating. Movento is één van de producten dat van deze uitzondering geniet, en was tot eind vorig jaar officieel verkrijgbaar. Toen Movento uit de rekken verdween, overwogen vele telers om te stoppen, omdat ze vreesden hun oogst niet langer te kunnen beschermen.
Zelfs met de noodtoelating blijft het gebruik van Movento beperkt. Waar dit product vroeger twee keer per teelt werd ingezet, zal dat gedurende deze noodtoelating slechts één keer kunnen.
89 stoffen verdwenen zonder alternatief
Sigrid Maebe van de federatie Belplant, actief rond gewasbeschermingsmiddelen, vindt in tegenstelling tot de natuurorganisaties dat er wel degelijk sprake is van een noodsituatie. “De realiteit is duidelijk: Europese landbouwers verloren de afgelopen zes jaar netto 89 actieve stoffen, vaak zonder volwaardig alternatief”, zegt ze. “Zolang er geen andere redelijke manier is om ziekten en plagen te beheersen, zullen noodsituaties bestaan.”
Volgens Maebe illustreert dit geval nog maar eens waarom er een prangende nood is aan nieuwe gewasbeschermingsmiddelen. “Belplant en haar leden investeren volop: meer dan de helft van het onderzoeksbudget gaat naar biocontrole en digitale ondersteuning. We pleiten bij Belplant voor een vereenvoudiging van de goedkeuringsprocedures, zodat meer middelen in de toolbox komen.”
