Slatelers halen opgelucht adem: luizenmiddel is weer een jaar toegestaan
nieuwsEen aantal luisbestrijdingsmiddelen, waaronder Movento, hebben vanaf woensdag een tijdelijke noodtoelating gekregen in ons land. Dat betekent goed nieuws voor sla- en andijvietelers. Toen het enige gewasbeschermingsmiddel vorig jaar van de markt werd gehaald, konden velen de luizendruk niet meer aan en dachten ze aan stoppen. “Dit is zeer goed nieuws, maar ook logisch. Er is geen alternatief”, vertelt een slateler.
“Slatelers denken aan stoppen nu het Movento-tijdperk ten einde loopt”, schreef VILT eind oktober vorig jaar. Aanleiding voor de neerslachtige stemming in de slateelt was het verdwijnen van het gewasbeschermingsmiddel Movento op 1 november. Gazelle, een ander luizenmiddel, was sinds mei van dat jaar al niet meer toegestaan.
“Als er voor maart 2026 geen alternatieve bestrijdingsmiddelen bijkomen, stop ik met de teelt. De kosten zijn enorm en zonder gewasbeschermingsmiddelen is het risico op uitval door bladluis nog groter. Dat risico wil ik niet nemen”, vertelde slateler Wim Van Bulck toen.
Het was juist vorig jaar dat de luizendruk erg hoog was en slatelers in de openluchtteelt grote delen van hun oogst verloren zagen gaan door luizenaantasting. “Zonder Movento hadden we dit jaar nog meer uitval gehad en waren de cijfers nog roder geweest”, vervolgde Van Bulck.
Slatelers denken aan stoppen nu Movento-tijdperk ten einde loopt
31 oktober 2025Toch maar niet gestopt
Medio april hebben Van Bulck en vele andere slatelers het bijltje er toch niet bij neergelegd. Het zinderde al een tijdje rond. Movento, en ook alternatieve luizenmiddelen op basis van de actieve stof spirotetramat, hebben een tijdelijke noodtoelating gekregen in ons land. Vanaf 15 april zijn ze gedurende 120 dagen toegestaan.
Dat betekent zeer goed nieuws voor de sla- en andijvietelers, vooral voor degenen die in de openlucht telen, aldus Ilse Leenknegt. Zij is adviseur sla bij het Proefstation voor de Groenteteelt in Sint-Katelijne-Waver. Volgens haar is de noodtoelating het gevolg van een sterke lobby van de sector. “Daarnaast waren er in andere Europese landen al noodtoelatingen, waardoor er sprake was van ongelijke concurrentie.”
Een van deze lobbyorganisaties was Boerenbond. De landbouworganisatie en het Verbond van Belgische Tuinbouwcoöperaties (VBT) stuurden in oktober 2025 een brandbrief naar federaal minister van Landbouw David Clarinval (MR). “Hierin wijzen we op de risico’s voor de voedselzekerheid en vragen we om een noodtoelating voor de actieve stof spirotetramat voor het seizoen 2026. Op deze manier hebben veredelaars, onderzoeksinstellingen en boeren nog even de tijd om alternatieven te ontwikkelen”, klonk het toen.
“Proefondervindelijk vastgesteld dat er geen alternatief is”
Boerenbond reageert verheugd op de noodtoelating. “Het gezond verstand heeft gezegevierd en bij gebrek aan een waardig alternatief staat men de actieve stof nog een jaartje toe”, reageert Bert De Keyser, provinciaal voorzitter van Boerenbond in Antwerpen en tevens slateler.
Vanuit eigen ervaring weet De Keyser dat er nog geen volwaardige alternatieven zijn. “Ik heb vorig jaar zeven plantingen andijvie gedaan, waarvan ik bij één nog Movento kon toepassen en bij de andere in mindere mate of niet. Het verschil was enorm. De teelt met Movento was luisvrij, de andere teelten waren dat niet. Hierbij heb ik een biologisch luizenmiddel ingezet. Dit terwijl ik ook nog dubbel zoveel heb moeten spuiten.”
Ook slateler Stefaan Verstraete reageert tevreden op het nieuws: “Dat was noodzakelijk.” In Oostnieuwkerke (Staden) teelt hij onder glas en in de openlucht alternatieve slasoorten zoals Lollo Rossa, Lollo Biondo en eikenbladsla. Hoewel vorig najaar de luizendruk extreem hoog was en Movento ook nog van de markt verdween, heeft hij nooit aan stoppen gedacht. “Vorig jaar was de luizendruk wel extreem in vergelijking met andere jaren”, relativeert hij.
Combinatie met phyto-drippen
Verstraete nam ook zijn voorzorgsmaatregelen en laat zijn sla phyto-drippen door plantenkwekerij D’Hondt-Willaert in het nabijgelegen Westrozebeke. Bij een phytodrip-behandeling wordt het zaad behandeld met een phytoproduct, waardoor een soort beschermende coating ontstaat. Daardoor is de plant de eerste twee weken beschermd tegen luizendruk.
Navraag bij D’Hondt-Willaert wijst uit dat phytodrip dit jaar gangbare praktijk is geworden onder sla- en andijvietelers. “We zijn drie jaar geleden gestart met een test bij een aantal telers, toen Movento nog toelating had. Vorig jaar liet zo’n 20 procent van onze klanten hun product phytodrippen. Inmiddels is dat nagenoeg 90 procent of zelfs meer”, vertelt zaakvoerder Jolien Nollet.
Bij de noodlating mag Movento maar een keer per teelt worden gebruikt, dat zal in veel gevallen niet volstaan. Vroeger konden telers het twee keer inzetten per teelt
Het feit dat Movento een noodtoelating heeft, betekent niet dat phytodrippen geen nut meer heeft. Leenknegt: “Een beperking van de noodtoelating is dat je het maar één keer per teelt mag toepassen en niet twee keer, zoals gebruikelijk. Daarom is de combinatie met phytodrip interessant. Dat werkt de eerste twee weken, waarna Movento bescherming kan bieden.”
Leenknegt waakt echter voor te veel enthousiasme en nuanceert. “Vroeger mocht je twee of in enkele gevallen zelfs drie keer movento toepassen. De combinatie phytodrip en movento zal voor sommige snelgroeiende slasoorten volstaan, maar voor veel slasoorten biedt ze geen bescherming tijdens de volledige groei.”
