Goede prijzen door Europese schaarste brengen nog geen soelaas voor preitelers
nieuwsDe preivolumes zwellen en de prijsvorming is een stuk beter dan vorig jaar. Dat heeft alles te maken met het mindere aanbod in Europa als gevolg van de droogte. Hierdoor ziet REO nieuwe afzetmarkten ontstaan. De goede prijsvorming biedt echter nog geen soelaas voor de Vlaamse teler. “Als gevolg van de hete zomer vallen de volumes ook hier tegen. Bovendien hebben de telers meer kosten gemaakt.”
REO heeft jaarrond prei beschikbaar, maar in de loop van oktober breekt de massaproductie los als de herfst- en winterprei oogstklaar zijn. Terwijl de prei binnenkomt, worden ook de dagen kouder. Goed nieuws voor de telers, want de wintergroente is het populairst in de winter. En de vraag komt uit heel Europa.
Begin november liggen de preiprijzen rond de 80 cent, wat beduidend beter is dan de prijzen vorig jaar. Toen lagen ze in deze periode rond de 50 cent. Pieter Declercq, productmanager van onder andere prei bij REO, verklaart de hogere prijs door het mindere aanbod in heel Europa. De hete zomer resulteerde in een mindere productie in heel Europa.
“Naast de traditionele afzetgebieden Frankrijk en Spanje is er ook vraag vanuit onder meer Italië, Duitsland en Polen. Vooral dat laatste land laat zich op dit moment al vroeg in het seizoen zien. De vraag komt momenteel uit meerdere hoeken, waardoor onze exporteurs niet afhankelijk zijn van een bepaald exportland”, aldus de West-Vlaming.
Nieuwe of vervoegde afzetgebieden
Hij ziet de goede prijsvorming voorlopig nog wel aanhouden. “Zeker deze weken. Veel telers zijn bezig met het verlaat oogsten van de bloemkool voor de industrie en hebben daardoor minder tijd voor de preioogst. Daarom zal de aanvoer de komende dagen op een lager niveau liggen.” Ook om deze reden noteren andere wintergroenten, zoals bloemkool, na een mindere periode op dit moment behoorlijke prijzen.
De vraag komt momenteel uit meerdere hoeken, waardoor onze exporteurs niet afhankelijk zijn van een bepaald exportland
Zo’n 200 preitelers leveren op de veiling in Roeselare. Vorig jaar lag het verhandelde volume op 48 miljoen kilo. Waar de productie normaal iets boven de 40 ton ligt, is dat nu iets lager. “Door het warme weer heeft de prei de groei niet behaald en zien we nu kleinere stengels”, klinkt het. Telers proberen dat op te vangen door later te oogsten, maar ontkomen niet aan lagere volumes.
West-Vlaanderen als epicentrum voor Europese preiteelt
Het gros van de Vlaamse prei gaat vanuit Roeselare op export naar Europa en de prijszetting op REO bepaalt ook de prijs elders in Europa. “West-Vlaanderen is de grootste preiproducent van Europa, gevolgd door Nederland. Iedereen kijkt daarom naar onze klokprijzen”, aldus Declercq.
Een belangrijk verschil met de Nederlandse prei is dat de Vlaamse prei op ruggen geteeld wordt. “Dat betekent wel meer arbeidskosten. Want in de ruggenteelt wordt de prei manueel geplant en niet machinaal, zoals in Nederland, waar de prei in de volle grond wordt geteeld. Maar hierdoor ontstaat wel de kwaliteit die onze prei kenmerkt: lange, rechte stengels met veel wit”, vervolgt hij.
Het is afwachten hoe de prijs op langere termijn evolueert als de industriebloemkool binnen is en de groentetelers zich weer op de prei richten. Maar de mindere productie in andere Europese landen doet hopen.
Een hogere prijs is volgens Declercq absoluut noodzakelijk om uit de kosten te komen. “Op dit moment is de hogere prijs nog niet voldoende om de mindere opbrengst te compenseren. Daarnaast hebben de telers meer kosten gemaakt door bijvoorbeeld extra beregening”, besluit hij.
"Zonder prijscorrectie zullen veel telers stoppen"
Een van de REO-telers is Marnick Vanackere uit Moorslede. Hij heeft zo’n tien hectare prei staan. “Momenteel valt de productie nog goed mee, maar dat komt omdat we beregend hebben. In februari en maart wordt de prei geoogst op percelen waar we niet hebben beregend. Ik verwacht dat de productie dan terugvalt naar 30 ton per hectare. Door de inval van het koude weer valt ook de groei stil.”
De teler beaamt dat de prijzen beter zijn dan vorig jaar, maar slechts rond de kostprijs liggen. “Vorig jaar was een dramatisch jaar en mag niet als een referentie gelden. Telers moeten deze financiële putten nog dichten en de prijs is pas in september beginnen te stijgen. Daarvoor was hij erg slecht.”
Volgens Vanackere moet de preiprijs in februari minstens naar de euro gaan. “Als dat niet het geval is, verwacht ik dat veel telers stoppen met de teelt omdat het niet meer rendabel is”, zegt hij.
Minder opbrengst, meer kosten
Behalve een mindere opbrengst na de jaarwisseling lopen ook de kosten voor de preitelers op. “We hebben meer werk aan het schoonmaken van de prei en de loonkosten stijgen volgend jaar verder, net zoals de kosten voor het plantgoed en de meststoffen.”
De West-Vlaming levert tot juni prei aan de veiling. De laatste weken levert hij vanuit de frigo. De laatste oogst is rond april gedaan, afhankelijk van het weer. De uiterste oogstdatum baseert hij op de narcissen in zijn tuin. “Als deze opengaan, moet de laatste prei naar binnen.”
