BelOrta ziet dit jaar minder telers en minder areaal

In een areaalenquête die BelOrta vorig jaar oktober naar haar telers heeft gestuurd, en waarmee het een schatting van de verwachte productie wil maken, hebben zo’n 80 telers aangegeven te stoppen. Het gaat om acht procent van het totaal aantal telers, dat hiermee voor het eerst onder de 1000 zal vallen. De verdeling van telers per productgroep is 50 procent groenten en 50 procent fruit.

Volgens BelOrta ligt het percentage stoppers in lijn met de voorgaande jaren en weerspiegelt dit de demografie van haar telers. “De komende jaren zullen meerdere telers die in de jaren 80 gestart zijn, de pensioengrens bereiken en stoppen met het telen van vruchtgroenten”, klinkt het. Deze pensioenplannen leiden voor sommige niche-specialisaties, bijvoorbeeld bladgewassen onder glas, tot een grote daling van de aanvoer van groenten. Zo verwacht de veiling voor spinazie 62 procent minder aanvoer en voor rucola maar liefst 82 procent.

In algemene zin is de daling van het beteelde areaal dit jaar minder groot. Bij de groenten daalt de totale serreoppervlakte met 4,8 procent. Het gaat daarbij om het glasareaal zonder belichting. Dit resulteert onder andere in een areaaldaling bij tomaten van zes procent. Ook het paprika-areaal daalt licht met vijf procent, terwijl het komkommerareaal gelijk blijft. Aubergine blijft vrijwel gelijk. Courgettes dalen met twee procent, terwijl snijbonen een aanzienlijke groei van 13 procent laten zien.

14 procent minder sla door luizendruk

Bij de openluchtgroenten verwacht BelOrta dit jaar een lichte daling van 2,7 procent. Dat schrijft de veiling grotendeels toe aan een lager areaal witloofwortelen in 2026 (-6%). Wat de andere teelten betreft: een aantal vollegrondstelers heeft aangegeven te stoppen, maar de areaaldaling wordt gecompenseerd door uitbreidende en nieuwe telers. De veiling voorziet drie procent minder asperges, iets meer prei en evenveel bloemkool. Opvallend is de daling in bladgroenten, waaronder alternatieve slasoorten, ijsbergsla en (krul)andijvie. Deze groenten kennen dit jaar een sterke achteruitgang van 14 procent. “Naast de slechte prijsvorming in 2025 is het ontoereikende middelenpakket voor de bestrijding van luis de belangrijkste reden voor deze daling”, klinkt het.

Voor de overige, minder grote openluchtgroenten zijn dit de belangrijkste uitschieters wat areaalwijzigingen betreft: broccoli +33 procent, biet +20 procent, pompoen +14 procent, raap -acht procent, knolvenkel -11 procent, zoete aardappel -14 procent en Chinese kool -25 procent.

Vier procent minder appel- en perenbomen

Ook in het fruit is er sprake van een lichte areaaldaling. “Het totale areaal pitfruit (peer en appel) daalt in 2026 met 4 procent. De tendens van de afgelopen jaren zet zich onverminderd voort. Deze daling is groter bij appel (-5%) dan bij peer (-4%). Er worden meer appelpercelen dan percelen met peren gerooid. De nieuwe aanplantingen compenseren het gerooide areaal niet volledig”, klinkt het.

In het steenfruit wordt dit jaar rekening gehouden met een areaalinkrimping van zes procent. Deze daling is vooral toe te schrijven aan een twintigtal telers die er dit jaar mee stoppen. Dat leidt tot twee procent minder krieken, zes procent minder kersen en maar liefst 21 procent minder pruimen.

In het zachtfruit wordt dit jaar een areaaldaling van zes procent verwacht. De veiling houdt rekening met minder aardbeien en diverse bessen. De prijsvorming van bijvoorbeeld blauwe bessen staat al een aantal jaren onder druk, waardoor telers hun areaal afbouwen of de teelt stopzetten. “De sterke daling bij blauwe bessen is deels toe te schrijven aan de overgang van gangbare naar biologische teelt bij één teler. Ook frambozen gaan – vooral door de teleurstellende prijsvorming in 2025 – met 15 procent achteruit”, klinkt het.

Een kleiner areaal betekent, vooral in de fruitteelt en vollegrondsgroenteteelt, niet per se een dalende aanvoer. In deze sectoren is men sterk afhankelijk van het weer. Zo kan een late vorstprik in het najaar de productie van hardfruit sterk drukken.