Russische economie in troebele waters

De Russische economie wankelt. Ondanks steun vanuit China en een licht herstel van de roebel, blijft het de verkeerde kant opgaan met de economische gezondheid van Rusland. Een grote bank werd door Moskou van het faillissement gered en Poetin moet ook de luchtvaartsector te hulp schieten. Zelfs de graanexport wordt beperkt om de graanprijs te drukken. Redenen voor de economische malaise zijn niet ver te zoeken: de westerse sancties en de sterke daling van de olieprijs.

De economische sancties die het westen eerder dit jaar trof naar aanleiding van de Oekraïne-crisis, beginnen hun tol te eisen in Rusland. In combinatie met de historisch lage olieprijzen berokkenen ze de Russische economie heel wat schade. Na de spectaculaire terugval van de roebel vorige week reserveerde de Russische regering deze week 1.000 miljard roebel (circa 15 miljard euro) om de banken door de crisis te helpen. De Russische centrale bank legt tot 30 miljard roebel (circa 440 miljoen euro) op tafel om een faillissement van de Trustbank, één van de grootste Russische banken, te voorkomen.

Om de roebel te beschermen, beperkt de Russische overheid ook de export van graan. Moskou hoopt zo de binnenlandse graanprijs te drukken. Graan is in Rusland fors duurder geworden door de val van de roebel, ondanks de goede oogst. Rusland was volgens een lobbygroep van uitvoerders wel al leveringen aan het vertragen door sommige certificaten te weigeren na controles op voedselveiligheid. Ook zouden de Russische spoorwegen de graanleveringen naar exporthavens al hebben opgeschort.

In een verklaring hebben de Russische graanexporteurs laten weten dat ze geen graan meer aankopen "tot de situatie wat betreft de beschikbaarheid en de prijsvorming opnieuw gestabiliseerd is". Rusland is de derde grootste graanexporteur ter wereld en oogstte dit jaar 104 miljoen ton. Nu de koers van de roebel in elkaar is gezakt, is het voor de exporteurs interessanter om op de wereldmarkt te verkopen, waar ze dollars krijgen voor hun graan.

Daarnaast riepen ook de luchtvaartmaatschappijen Transaero en Utair de hulp van de overheid in. Volgens Alexej Koedrin, voormalig minister van Financiën onder Poetin en de gedoodverfde opvolger van premier Medvedev, wacht Rusland een diepe economische crisis: "Bij een olieprijs van 80 dollar per vat krimpt de economie met minstens 2 procent, bij 60 dollar met meer dan 4 procent." De olieprijs is het afgelopen jaar gehalveerd.

Rusland kijk steeds meer in de richting van China voor hulp. China heeft alle belang bij een stabiele roebel, omdat zowel Moskou als Peking bij internationale transacties minder afhankelijk willen zijn van Amerikaanse dollars. Volgens Koedrin is het echter hoog tijd om de verhoudingen met het Westen te verbeteren: "De normalisering van de Russische relaties met de belangrijkste handelspartners in Europa, de VS en andere landen is de belangrijkste taak voor de president en de regering."