Rusland wil graanunie rond Zwarte Zee

Als het van de Russische landbouwminister Nikolai Fedorov afhangt, komt er binnenkort een heuse graanunie waar ook Oekraïne en Kazachstan deel van zullen uitmaken. De nieuwe unie zou een derde van alle wereldhandel in graan voor haar rekening nemen. Bedoeling is informatie over de graanmarkten te delen en het exportbeleid op elkaar af te stemmen.

Rusland speelt met het idee om een regionale graanunie op te richten, samen met Oekraïne en Kazachstan. De drie landen exporteren dit seizoen 2013/2014 samen 56 miljoen ton graan. Dat is ongeveer 20 procent van de wereldhandel die 277 miljoen ton graan omvat. Rusland en Kazachstan exporteren vooral tarwe. Oekraïne hoort bij de top vijf van maïsexporteurs. Volgens het plan van Russisch landbouwminister Nikolai Fedorov moet de Zwarte Zee Graanunie informatie over de graanmarkten verzamelen en delen, en moet het exportbeleid op elkaar worden afgestemd.

Verder willen de landen ook infrastructuur bouwen om de export te stimuleren. Fedorov denkt daarbij aan een diepzeehaven, nieuwe havenfaciliteiten, spoorwegen en snelwegen. Fedorov schat dat de drie landen in een unie gezamenlijk 30 procent van de wereldhandel in graan voor hun rekening kunnen nemen, waarmee ze de Verenigde Staten voorbij zouden steken als grootste exporteur. De VS bedient nu ongeveer 25 procent van de graanmarkt.

Rusland, Oekraïne en Kazachstan lanceerden in 2009 al het plan om gezamenlijk graan te vermarkten. Toen waarschuwde de VS dat de oprichting van de graanunie de toetreding van Rusland tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO) zou bemoeilijken. De EU dreigde WTO-lid Oekraïne voor een WTO-panel te slepen. Daarna werden de plannen op een laag pitje gezet. Bovendien oogstten de landen in 2010 en 2012 minder graan dan gebruikelijk, waardoor de export daalde. Rusland werd in augustus 2012 lid van de WTO.