Poolse varkensboer recupereert verlies door varkenspest

Poolse varkenshouders gaan door Europa vergoed worden voor (een deel van) de schade die ze leden door de Afrikaanse varkenspest. Tot de zomer van 2016 leek Polen het probleem onder controle te hebben, maar toen deden zich in korte tijd 23 uitbraken voor op varkensbedrijven. Illegaal varkenstransport veroorzaakte de plotse verspreiding van het virus. Daarop heeft de overheid de voorzorgsmaatregelen verstrengd en territoriaal uitgebreid zodat er 600.000 varkens in de quarantainegebieden vielen. De betrokken varkenshouders leden inkomensverlies dat nu voor een stuk gecompenseerd wordt via een Europese en nationale toeslag per kilo geslacht gewicht. De tussenkomst van de EU is een stuk kleiner dan de Poolse overheid hoopte.

Tussen 23 en 46 eurocent per kilo geslacht gewicht naargelang het om lichte of zware vleesvarkens ging, voor dat bedrag wil de Europese Commissie tussenkomen in de schade die Poolse varkenshouders leden door Afrikaanse varkenspest. De EU is bereid om de helft van de schadevergoeding aan de producenten op te hoesten en verwacht dat de nationale overheid een even groot bedrag op tafel legt. Bovendien wordt de steun maar toegezegd voor maximaal 50.000 dieren. In de quarantainegebieden die afgebakend werden na een reeks uitbraken op professionele varkensbedrijven zaten echter 600.000 varkens.

Voor het transport van deze dieren golden strenge restricties en de karkassen konden enkel op de binnenlandse markt verkocht worden, wat druk zette op de varkensprijs. Wie daardoor inkomensverlies leed in de periode 1 augustus tot 30 november 2016, krijgt dat nu voor een stuk gecompenseerd. Voor vleesvarkens gaat het zoals gezegd om 23 tot 46 eurocent per kilo, naargelang het karkasgewicht van het varken. Voor zeugen die naar het slachthuis werden afgevoerd, is een vergoeding van 34 eurocent per kilo voorzien.

De Afrikaanse varkenspest circuleerde in 2014 en 2015 in Polen vooral bij wilde zwijnen. Toen deden zich maar drie uitbraken voor op kleine boerderijtjes. De uitbraken vorig jaar troffen opnieuw voornamelijk kleine boerderijen, maar waren veel groter in aantal (23) en strekten zich uit over een ruimere regio. De meesten deden zich voor in de oostelijke regio Podlaskie, aan de grens met Wit-Rusland. Bij everzwijnen circuleert het virus nog steeds. Vorige week was het aantal gevallen bij wilde zwijnen opgelopen tot een 260-tal.

De Poolse overheid had de Europese Commissie verzocht om financieel tussen te komen in de uitzonderlijke steunmaatregelen voor varkensproducenten. Daarbij was een substantieel hoger bedrag gevraagd, evenals steun voor slachthuizen en vleesverwerkers. De Poolse autoriteiten vroegen Europa ook om de kleinschalige boeren te vergoeden die hun activiteiten volledig stopgezet hebben in plaats van de bioveiligheidsmaatregelen te implementeren. Daar gaat de Commissie dus allemaal niet op in. Waar Afrikaanse varkenspest voorkomt, worden boeren door de Poolse overheid via subsidies voor de aankoop van vaarzen aangemoedigd om over te stappen van varkens- naar rundvleesproductie.