Parlement EU stoeft over bijdrage aan landbouwbeleid

Gelet op de verkiezingen van zondag legt het Europees Parlement in het lang en in het breed uit wat zij betekend heeft voor de politieke besluitvorming in de EU. Inzake landbouw speelde het Parlement een centrale rol in de recentste hervormingen. Het stelde begin 2013 duidelijke en ambitieuze doelen voor de onderhandelingen met de lidstaten, en overtuigde hen van de noodzaak van ingrijpende hervormingen. Eerlijke subsidies en prijzen voor landbouwers, met meer nadruk op de bescherming van milieu, dierenwelzijn en consumenten. Dat was het credo van het Europees halfrond.

Landbouw en visserij vormen al decennia de kern van het Europese project en zijn gericht op een goede voedselvoorziening voor de EU-burgers en een fatsoenlijk inkomen voor landbouwers en vissers. Het Europees beleid in deze twee domeinen werden grondig herzien vanwege de uitbreiding van de EU, de vraag naar kwalitatief hoogstaand voedsel, schommelende prijzen, onevenwichtigheden in de voedselketen, klimaatverandering en slinkende visbestanden.

Het Parlement drong aan op een verbetering van het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB), dat in de jaren ’70 werd ingevoerd en daarna enkele malen is herzien, voor het laatst in 2002. De Europarlementsleden drongen met succes aan op maatregelen tegen overbevissing door de lidstaten. Die moeten de “buitensporig hoge visquota” verlagen en ervoor zorgen dat bedreigde visbestanden levensvatbaar worden. Het teruggooien van eetbare vis in zee is nu bijvoorbeeld verboden binnen het gemeenschappelijk visserijbeleid.

Het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) is 50 jaar geleden ingevoerd en is voor het laatst herzien in 2003. Het Parlement hamerde erop dat landbouwers zich meer moeten inzetten voor het milieu. Vandaar de steun voor de plannen om een derde van de inkomenssteun aan landbouwers afhankelijk te maken van drie verplichte vergroeningsmaatregelen: gewasdiversificatie, het behoud van blijvend grasland en de inrichting van ecologische focusgebieden op akkerland. Wel ijverden de Europese volksvertegenwoordigers voor het flexibel en geleidelijk tot stand komen van de nieuwe maatregelen, bijvoorbeeld door rekening te houden met de grootte van het landbouwbedrijf.

Van meet af aan wou het Parlement de rechtstreekse betalingen aan boeren in Europa eerlijker maken. Ook was het een bekommernis dat de EU-subsidies alleen ten goede zouden komen aan actieve landbouwers en niet aan landeigenaars, tenzij zij als landbouwer actief zijn. De parlementsleden eisten dat de namen van de begunstigden van landbouwsubsidies, kleine boeren uitgezonderd, zoals in het verleden bekend worden gemaakt. Dit om de transparantie te vergroten en beter inzicht in de besteding van de EU-middelen te krijgen.

Om de verschillen in de rechtstreekse steun aan de landbouwers in de lidstaten te verkleinen, streed het Parlement voor een eerlijkere verdeling van de EU-middelen zodat geen enkele Europese landbouwer in 2019 minder ontvangt dan 60 procent van het EU-gemiddelde. Om de sector nieuw leven in te blazen, drong het Parlement aan op de mogelijkheid om meer middelen vrij te maken voor jonge landbouwers en kleine landbouwbedrijven. Nieuwe maatregelen om het landbouwinkomen te stabiliseren, werden door het Parlement gesteund.

Vanwege haar bezorgdheden omtrent een eerlijk landbouwinkomen en een stabiele voedselketen, wil het Parlement de positie van de landbouwers in de voedselketen versterken. Parlementariërs vinden dat organisaties die boeren vertegenwoordigen die olijfolie, rundvlees, eiwitrijke gewassen en graan produceren, moeten kunnen onderhandelen over leveringsovereenkomsten namens hun leden, zonder dat ze daarbij het verwijt krijgen mededingingsregels te schenden

Voortdurend benadrukte het Parlement in de hervormingsonderhandelingen dat onnodige bureaucratie moet worden verminderd en de controles op de besteding van de EU-middelen moet worden verbeterd. Ook wou het halfrond redelijke sancties als regels worden overtreden. Daarnaast moet er een waarschuwingssysteem komen dat landbouwers de kans geeft om tekortkomingen te verhelpen voordat er sancties worden opgelegd.

De parlementsleden verbeterden tot slot ook het door Europa gesponsorde promotiebeleid om de verkoop van landbouwproducten een impuls te geven, zowel binnen als buiten de EU. Ze verhoogden het aandeel dat door de EU wordt gefinancierd. Verder zorgde het Parlement ervoor dat de EU op korte termijn campagnes kan lanceren om de marktomstandigheden en het consumentenvertrouwen te herstellen, nadat de markt is verstoord of het consumentenvertrouwen is geschaad. Dit gebeurde bijvoorbeeld in 2011, toen Spaanse komkommers onterecht werden aangewezen als de oorzaak van de EHEC-crisis.