Europees Parlement stemt voor verhoogde GLB-steun in meerjarenbudget

De Europarlementsleden stemden dinsdag in Straatsburg met 370 tegen 201 stemmen (84 onthoudingen) voor de meerjarenbegroting van 2028 tot 2034. Aan Vlaamse kant stemden cd&v, Vooruit, Anders en Groen voor. N-VA onthield zich, Rudi Kennes (onafhankelijk lid van de fractie The Left, red.) en de drie leden van Vlaams Belang stemden tegen.

De nieuwe meerjarenbegroting zou volgens de Europarlementsleden 1,27 procent van het bruto nationaal inkomen moeten bedragen. In lopende prijzen, rekening houdend met de inflatie, komt dat overeen met ruim 2.000 miljard euro over de hele periode.

"Meer doen met minder kan niet"

De Roemeen Siegfried Muresan (EVP), die mee het standpunt uittekende, betoogde dat de EU in deze tijden meer moet doen om de veiligheid van het continent te waarborgen, en de concurrentiekracht van de economie te versterken. Tegelijkertijd wil hij traditionele uitgaven voor landbouw en de steun aan armere regio's op peil houden. "We geloven niet dat je meer kan doen met minder: dat is een mythe", zei hij.

Het uiteindelijke voorstel ligt in lijn met wat de Europese Commissie vorige zomer op tafel legde. Maar de Begrotingscommissie van het Europees parlement wil de terugbetaling van de leningen voor het coronaherstelfonds buiten de budgettaire plafonds regelen. Die ingreep zou dan tien procent extra ruimte vrijmaken om beleid te financieren, goed voor ongeveer 200 miljard euro over de hele periode.

Nieuwe Europese belastingen

Dat geld moet natuurlijk ergens vandaan komen. Vele lidstaten zijn geen voorstander van bijkomende Europese belastingen, maar een hogere dotatie ligt ook gevoelig. Om de lidstaten te ontlasten, ijvert het Parlement zo toch voor eigen Europese inkomsten. Die zouden zo'n 60 miljard euro per jaar moeten opbrengen. Enkele ideeën zijn heffingen op transacties in crypto, online gokken en een digitaks. "De grootste digitale bedrijven ter wereld profiteren van onze interne markt en het is niet meer dan redelijk dat ze bijdragen", betoogde Muresan.

België verdeeld over het voorstel

Het rapport van Muresan en zijn socialistische collega uit Portugal Carla Tavares kreeg brede steun van de pro-Europese fracties. "In een wereld die op zijn grondvesten davert heeft Europa meer slagkracht nodig, niet minder", reageert Sara Matthieu (Groen). Bruno Tobback en Kathleen Van Brempt (Vooruit) wijzen erop dat de lidstaten voortdurend naar Europa kijken voor oplossingen. "Dan moet Europa ook de middelen krijgen om aan die oplossingen te werken." 

Wouter Beke en Liesbet Sommen (cc&v) beklemtoonden de toegevoegde waarde van de Europese begroting. "De vraag is niet óf we investeren, maar hoe: elk land apart of samen. Samen investeren is efficiënter en uiteindelijk goedkoper", klinkt het. Ook de digitaks en een heffing op online kansspelen lijkt hen fair. "Vandaag maken sommige grote spelers miljarden winst in Europa zonder evenredig bij te dragen. Dat is niet houdbaar", klinkt het.

Ook Hilde Vautmans (Anders) pleit voor de efficiëntie van een gezamenlijke investering. "Defensie is het duidelijkste voorbeeld: 27 keer naast elkaar investeren maakt ons niet sterker, maar duurder en trager."

Johan Van Overtveldt (N-VA), voorzitter van de Begrotingscommissie, hoopt vooral op "een keerpunt" naar een "toekomstgericht" budget dat vooral investeert in veiligheid en defensie, onderzoek en innovatie en grensoverschrijdende infrastructuur. "Een performante begroting draait niet enkel om meer geld, maar ook om betere besteding van bestaande middelen."

Gaan de lidstaten akkoord?

De onderhandelingen met de lidstaten worden geen evidentie. Met name de ‘nettobetalers’, landen die meer bijdragen aan de begroting dan ze ontvangen, zijn terughoudend. Dat lijkt het geval te zijn voor Duitsland en Nederland. Maar ook België zal wellicht op de rem duwen. Premier Bart De Wever (N-VA) vond het voorstel van de Commissie al “veel te hoog”. Het is onwaarschijnlijk dat een bijkomende verhoging van het budget hem zal bekoren.

Vele waarnemers betwijfelen daarom dat de regeringsleiders tegen het einde van het jaar klaar zullen zijn voor onderhandelingen met het Parlement. De strijd om de meerjarenbegroting is traditioneel één van de meest slopende die de leiders onderling voeren. Het kostte hun voorgangers bijvoorbeeld meer dan twee jaar om de huidige meerjarenbegroting vast te leggen.