Oude begrazingstechniek oplossing voor verwoestijning

Verwoestijning kan beter tegengegaan worden door goed uitgekiende begrazing dan door bomen te planten. Dat zegt een Amerikaanse bioloog die in Zimbabwe spectaculaire resultaten boekt. In de buurt van de bekende Victoriawatervallen helpt gecontroleerde begrazing een groot gebied herstellen waar de bodem jarenlang zwaar achteruitgegaan was door onoordeelkundige veehouderij.

De ecoloog Allan Savory beheert een stuk natuur van 2.900 hectare in de streek nabij het stadje Victoria Falls. Voor zijn komst was het uitgestrekte gebied veranderd in een woestenij door de steeds grotere aantallen koeien en schapen die er graasden. Maar nu is de begroeiing weer weelderig en zijn er ook wilde diersoorten teruggekeerd, zonder dat de veehouderij moest worden opgegeven. De bodem is vruchtbaarder geworden en er is ook veel meer water beschikbaar.

"Door het vee de functie te laten vervullen van de grote kuddes die vroeger op onze planeet rondstruinden, kunnen we de bodem weer gezond maken zodat ze opnieuw enorme hoeveelheden water en koolstof kan opslaan", zegt Savory. "Daardoor verminderen droogteperiodes en overstromingen." Verwoestijning is volgens Savory geen gevolg van te grote aantallen runderen, schapen en geiten, maar wel van de manier waarop die dieren worden gehouden.

Vee kan naar zijn mening maximaal drie dagen op een bepaalde plaats grazen, daarna wordt dat gebied minstens negen maanden met rust gelaten. Tijdens het grazen breken de dieren de verharde grond met hun hoeven en verspreiden ze mest en plantenresten. Daardoor wordt de regen later beter opgenomen in de bodem. Dieren trappen ook zaden in de aarde, waardoor die beter ontkiemen. Hij noemt deze ‘herontdekte’ begrazingstechniek de "bruine revolutie".

Gecontroleerde begrazing maakt onder meer ook het afbranden van vergeelde stukken grasland overbodig om de groei van nieuw gras te bevorderen. In sommige Afrikaanse landen draagt het afbranden van graslanden meer bij tot het broeikaseffect dan het gebruik van fossiele brandstoffen. Aanplantingen van nieuwe bomen zijn niet in staat de extra uitstoot aan koolstof te absorberen die het gevolg is van het uitlogen van bodems, branden van graslanden en het gebruik van fossiele brandstoffen. De immense graslanden kunnen dat volgens Savory wel, als ze goed beheerd worden.