Provincie Antwerpen vraagt meer duidelijkheid rond aanpak van bevers
nieuwsDe groeiende beverpopulatie veroorzaakt overlast in de provincie Antwerpen, waarbij ook de landbouw niet gespaard blijft. Vorig jaar werden er maar liefst 1.000 interventies uitgevoerd door de waterbeherende instantie. Op een overstroomd perceel in Geel doet landbouwgedeputeerde Jinnih Beels (Vooruit) een oproep. De provincie Antwerpen wil een helder en werkbaar kader rond de aanpak van bevers, met afbakening van duidelijke kernleef- en maatwerkgebieden én meer duidelijkheid over schadevergoeding voor landbouwers.
“De terugkeer van de bever is een positief verhaal voor de biodiversiteit. Als echte landschapsbouwer houdt hij water vast, creëert hij natte natuur en draagt hij bij aan een veerkrachtiger watersysteem”, begint de provincie Antwerpen haar oproep aan de Vlaamse overheid. Een delegatie van de provincie, waaronder Jinnih Beels, verzamelde dinsdag op een landbouwperceel in Geel dat was overstroomd door de gevolgen van een beverdam.
Tegenover de voordelen veroorzaakt het knaagdier ook veel overlast. Vooral voor landbouwers kan die overlast zwaar doorwegen. Wanneer percelen onder water staan op het moment dat de voorjaarswerkzaamheden starten, heeft dat directe gevolgen voor de bedrijfsvoering. Ook ondergravingen van oevers kunnen schade en gevaarlijke situaties veroorzaken.
Problematiek neemt toe
“Wij zien op het terrein heel duidelijk dat deze problematiek toeneemt”, zegt gedeputeerde voor Waterbeleid Jan De Haes. “De provincie neemt haar verantwoordelijkheid als waterloopbeheerder en treedt, na afweging van verschillende factoren, op waar dat mogelijk en verantwoord is. Maar tegelijk merken we dat het huidige kader te vaak op zijn grenzen botst. Daarom blijven wij vragen om duidelijke kernleefgebieden waar de bever ruimte krijgt, en maatwerkgebieden waar kan worden ingegrepen wanneer de schade oploopt.”
De Haes en zijn Antwerpse ambtenaren benadrukken geen tegenstander te zijn van de bever. “Het gaat niet over de vraag of de bever er mag zijn, maar wel waar en onder welke voorwaarden. Een groeiende populatie vraagt nu eenmaal duidelijke keuzes over waar de bever maximaal ruimte krijgt en waar andere belangen zwaarder moeten kunnen doorwegen. Alleen zo kan het samenleven tussen mens en bever op lange termijn werkbaar blijven”, klinkt het.
Kostprijs is vervijfvoudigd
Eind 2025 waren in de buurt van de provinciale waterlopen in de provincie Antwerpen 29 beverburchten bekend en 495 locaties met beveractiviteit geregistreerd, voornamelijk dammen. Alleen al in 2025 voerde de dienst Integraal Waterbeleid ongeveer 4.500 controles uit en meer dan 1.000 interventies, voornamelijk het aftoppen of verwijderen van dammen. De kostprijs van die opvolging en ingrepen is sinds 2021 vervijfvoudigd en liep in 2025 op tot meer dan 100.000 euro.
Door de groeiende populatie lijken de huidige beheersmaatregelen niet voldoende. “Dammen die worden afgetopt of verwijderd, worden vaak snel heropgebouwd, soms al de volgende dag. Bovendien moet bij elke tussenkomst rekening worden gehouden met de beschermde status van de soort, de ligging van de dam en de mogelijke gevolgen stroomopwaarts en stroomafwaarts. Dat vraagt een integrale aanpak die juridisch correct is, maar ook werkbaar blijft op het terrein”, klinkt het.
Naast werkbare regels vraagt de provincie ook meer rechtszekerheid voor landbouwers die schade lijden. Vandaag is het in de praktijk te vaak onduidelijk wanneer schade wel of niet in aanmerking komt voor vergoeding, onder welke voorwaarden, en of dit ook kan in gebieden waar de provincie toelating heeft om in te grijpen.
Jinnih Beels: "Zonder werkbaar kader is het dweilen met de kraan open"
Volgens Jinnih Beels ervaren landbouwers daardoor veel onzekerheid. “Ze zien hun percelen onder water lopen, terwijl het onduidelijk blijft wat kan, wat mag en of schade vergoed wordt. Intussen grijpen we in waar mogelijk, maar dammen worden vaak snel opnieuw opgebouwd. Zonder een duidelijk en werkbaar kader is dat dweilen met de kraan open. Zo hou je dat niet vol. Er is nood aan heldere afspraken en rechtszekerheid, zodat mensen weten waar ze aan toe zijn en effectief kunnen blijven boeren.”
Provincie Antwerpen wijst naar het soortenbeschermingsprogramma voor de Europese bever. “Hierin zijn zaken opgenomen zoals de afbakening van duurzame kernleefgebieden, een structurelere aanpak van terugkerende schade en bijkomende instrumenten voor preventie en compensatie. Die maatregelen zijn vandaag echter nog onvoldoende operationeel.”
Schade door bever in Geel
Symbolisch voor de problemen die Provincie Antwerpen ervaart, is een geval van beverschade op een landbouwperceel van Ben Van Looveren in Geel. In de zomer van 2025 kwam er een eerste melding van een beverdam die ervoor zorgde dat er afwaarts geen water meer was. De dam werd toen door de provincie verwijderd, maar werd snel opnieuw opgebouwd.
Twee weken geleden kwamen er nieuwe meldingen binnen over overlast. Doordat een beverdam het water ophield, waren percelen van Van Looveren deels overstroomd. Bij terreincontrole werd ook een beverburcht vastgesteld vlak naast de dam. Ingrijpen is hier bijzonder moeilijk: de burcht is beschermd en ingrepen aan de dam verstoren de bever, zeker in deze periode met vermoedelijk jongen.
De dienst Integraal Waterbeleid (DIW) verwees Van Looveren door naar het Agentschap Natuur en Bos voor schadevergoeding, maar daar werd zijn dossier geweigerd omdat DIW op deze waterloop een toelating heeft om in te grijpen.
