Limburgse melkveehouder buigt natuurdruk om in zijn voordeel
ReportageHet melkveebedrijf van Joris Willems uit Maasmechelen telt 150 koeien en ligt dicht bij een natuurgebied. Wat maakt dat de ontwikkelingskansen beperkt zijn. Maar de natuurdruk bood de landbouwer ook de ingrediënten voor een nieuwe nevenactiviteit. Hij startte vier jaar geleden met natuurbegrazing door Black Angus-dieren. Het vlees verkocht hij lange tijd in een hoeveslagerij, maar een maand geleden nam hij zijn intrek in een lokale slagerij. “Een win-winsituatie voor iedereen”, klinkt het bij Landschap Maasvallei.
“Ekoelogisch” heet de ambachtelijke hoeveslagerij van Joris Willems uit Maasmechelen. “Wij doen aan natuurbegrazing met koeien”, verklaart de 38-jarige Limburger de naam. Hoewel het plakkaat nog op de boerderijgevel hangt, is de hoeveslagerij inmiddels verhuisd. “Een maand geleden hebben we onze slagerij verhuisd naar een slagerij in het dorp die we konden overnemen”, vertelt de ondernemer.
Terwijl Willems in de bedrijfskantine zijn verhaal doet, brengt zijn vader een paar balen hooi naar de weide om de kudde Black Angussen bij te voederen. Het Schotse ras is sinds vier jaar te bewonderen in Noord-Limburg. “Wegens natuurdruk moesten we onze melkveestapel inkrimpen van 230 naar 150 dieren, waardoor we op zoek moesten naar alternatieve verdienmodellen”, vertelt de rundveehouder in de potstal, waar zojuist het eerste Black Angus-kalf is geboren.
In deze zoektocht stuitte de melkveehouder op een tender van ANB voor natuurbegrazing in de Mechelse heide, een deelgebied van Nationaal Park De Hoge Kempen. De boer won de tender en beschikt er nu over 300 hectare. Ook in andere gebieden past hij natuurbegrazing toe, terwijl hij ook over een grote huiskavel beschikt waar de dieren vanaf april grazen.”
In vier jaar tijd bouwde hij een vleesveestapel op van 180 dieren, goed voor 80 afkalvingen per jaar. Het zijn alleen de moederdieren die hij naar het slachthuis brengt. De stierkalveren worden verkocht aan de handel en gaan naar de kalverhouderij.
Met de vleesveestapel keerde hij terug naar de familiale roots. Zijn ouders en grootouders combineerden lange tijd een melkveehouderij met de kweek van Belgische witblauw, maar deze arbeidsintensieve activiteit werd door tegenvallende resultaten in de jaren 2000 afgestoten. “In tegenstelling tot Belgisch witblauw kalven de Black Angus-koeien natuurlijk, in de weide af, waardoor het veel minder arbeidsintensief is”, klinkt het.
Om het snelgroeiende koppel te huisvesten, nam Willems een tweede locatie in gebruik: een voormalige Belgisch witblauw-kwekerij op twee kilometer van zijn melkveebedrijf. “Deze locatie ligt ook wat verder van Natura 2000-gebied, waardoor we hier op termijn meer ontwikkelingsruimte hebben. Mogelijk verhuizen we hier op termijn het melkvee naartoe. Momenteel wordt hier al een deel van het Holstein jongvee gehuisvest”, vertelt de boer.
Na de snelle uitbouw van zijn vleesveeactiviteiten heeft de landbouwer voorlopig geen grote plannen. “Nu is het voornamelijk consolideren van de veeteelt en optimaliseren, en daarnaast de verkoop uitbouwen”, vertelt hij. Naast de slagerij en een aantal plaatselijke markten verkoopt de Limburger ook aan twee lokale Jumbo-filialen.
Pioenier in RivierPark Maasvallei
De ontwikkeling van het korteketenmodel van Joris Willems, waarbij hij optimaal gebruikmaakt van het lokale landschap, is symbolisch voor het economische model dat RivierPark Maasvallei voor ogen heeft. Het landschapspark, een van de vijf landschapsparken van Vlaanderen, ontving vorige week zo’n 500.000 euro Vlaamse subsidie voor de werkingskosten van dit jaar.
Met deze middelen wil het onder andere een voedsellandschap opbouwen. Het betreft een initiatief om de korteketenverkoop in de regio te stimuleren. “Een enquête onder consumenten wees vorig jaar uit dat de aanwezigheid van meer lokaal voedsel de toeristische aantrekkingskracht vergroot”, vertelt Katrien Schaerlaekens van RivierPark Maasvallei. Zij wil onder andere inzetten op actieve communicatie om de korteketenproducten onder de aandacht van de consument te brengen.
In dat geval snijdt het mes aan meerdere kanten. “Met zijn rundveeras onderhoudt Willems de Limburgse natuur en levert de verkoop van rundvlees een alternatief verdienmodel op. Beide aspecten vergroten ook de toeristische aantrekkingskracht van de regio, waardoor het vleesafzet-potentieel toeneemt. Het is een win-winsituatie voor iedereen”, benadrukt Schaerlaekens.
