Originele Vlaamse hulp voor aardappelboeren in Ecuador
nieuws
Leerlingen van het VTI Torhout ontwerpen een was-, sorteer- en verpakmachine voor de Ecuadoraanse aardappeltelers die in boerencoöperatie Conpapa hun krachten bundelen. Dankzij de machine kunnen de boeren uit de Andes, die tegen de flanken van het gebergte aardappelen telen, hun oogst beter verwerken en krijgen ze meer geld voor hun waar. Tijdens de gespecialiseerde AGF-vakbeurs Interpom Primeurs in Kortrijk Xpo maakte Vlaams onderwijsminister Hilde Crevits kennis met deze bijzondere samenwerking, waar ook de ngo Trias, beroepsvereniging Belgapom en Rotary Torhout-Houtland hun steentje toe bijdragen. “Deze samenwerking is er één uit de velen”, aldus een fiere ondervoorzitster van Trias, Chris Verhaegen.
Meerwaarde creëren, is essentieel voor ondernemers om winst te maken. Maar dat is voor de Ecuadoraanse aardappeltelers niet vanzelfsprekend. Twee derde van hun oogst is te klein om op de lokale frietmarkt te slijten. Willen ze die aardappelen elders verkopen, dan moeten die gewassen, gesorteerd en verpakt kunnen worden. Alleen zo kunnen de boeren terecht bij supermarkten, restaurants en chipsfabrieken, en kan hun oogst ook worden verkocht in Guayaquil, het economische hart van Ecuador. Daar betalen de klanten gemiddeld 15 procent meer voor de aardappelen.
Een was-, sorteer- en verpakmachine zou de broodnodige meerwaarde kunnen creëren. De plaatselijke boerencoöperatie Conpapa, die meer dan 300 kleine aardappeltelers groepeert, kocht twee jaar geleden een kleine wasmachine, die de boeren manueel kunnen bedienen. Toch bleek dat niet de ultieme oplossing. Veel aardappelen worden bij het wassen licht beschadigd. Bovendien duurt het telkens tweeënhalve minuut om 50 kilo aardappelen schoon te maken terwijl er vele tonnen liggen te wachten.
Aan een efficiënter apparaat hangt een veel hoger prijskaartje (107.000 euro). Daarom klopte Conpapa aan bij de Ecuadoraanse overheid. Die maakte 38.000 euro vrij voor de bouw van een nieuwe was-, sorteer- en verpakmachine. Verder droeg ze nog ongeveer 40.000 euro bij voor opleiding, rollende fondsen en werkingskosten. De boeren van Conpapa moeten zelf 31.000 euro in het zakje doen. 6.400 euro daarvan gaat naar de bouw van de machine zelf, 11.250 euro wordt in rollend kapitaal geïnvesteerd. De rest gaat naar lonen van Conpapa-medewerkers.
Conpapa werkt al jaren samen met de Belgische ngo Trias, die familiale boeren en kleine ondernemers in het Zuiden steunt. Trias helpt Conpapa om de productieketen te professionaliseren, om met beter pootgoed, technische trainingen en een moderne infrastructuur (recent is een grote bewaarloods gebouwd, nvdr.) meer winst te genereren. De bouw van een was-, sorteer- en verpakmachine past in dat plaatje. Trias en Conpapa kunnen die droom niet alleen waarmaken. Financiële maar ook inhoudelijke ondersteuning komt al vijf jaar van Belgapom, de beroepsvereniging voor de Belgische aardappelhandel en -verwerking. “Maatschappelijk verantwoord ondernemen stopt niet aan de grenzen”, verklaart Belgapom-secretaris Romain Cools het partnerschap tussen de Belgische aardappelindustrie enerzijds en Trias en Conpapa anderzijds.
Sinds vorig jaar trekt ook Rotary Torhout-Houtland aan de kar, zowel financieel als op technisch vlak. “Werken aan de economische zelfredzaamheid in een arm land als Ecuador vinden onze leden zinvolle ontwikkelingssamenwerking”, stelt Geert De Roo. Als machinedealer zorgde hij voor een aardappelsorteer- en wasinstallatie die model kon staan voor de machine die in Ecuador gebouwd zal worden. De ontwikkeling van de machine schept een dubbele opportuniteit: een verlenging van het engagement van Rotary in Ecuador en de mogelijkheid om met leden-bedrijfsleiders en laatstejaars van het Torhouts Vrij Technisch Instituut van de scholengroep Sint-Rembert samen te werken. Rotary levert ook een serieuze financiële bijdrage, 15.000 euro om precies te zijn.
Trias, Belgapom, Rotary Torhout-Houtland en de leerlingen van het VTI in Torhout zaten snel op dezelfde golflengte. De plannen om een was-, sorteer- en verpakkingsmachine in Ecuador te bouwen, zijn ondertussen in volle ontwikkeling. “We maken dit project in het teken van onze geïntegreerde proef. Die krijgt zo een specifiek doel en een extra dimensie”, klinkt het enthousiast onder de leerlingen. De ingenieurs in spe, zij volgen het zesde jaar Industriële wetenschappen, onderzochten en vergeleken bestaande systemen om dan aan de slag te gaan met tekenen en ontwerpen, meten en rekenen. Tegen januari 2015 zou het eerste ontwerp van de machine rond moeten zijn. Voor de bouw van de aardappelmachine zullen de machinespecialisten onder de Rotary-leden de handen in elkaar slaan met hun handige medemensen in Ecuador.
Chris Verhaeghen, ondervoorzitster van Trias, benoemde het unieke van deze samenwerking: “Over grenzen en generaties heen werkt een gespecialiseerde ngo samen met een groep aardappeltelers uit de Andes, de Belgische aardappelsector, ervaren professionals (bedrijfsleiders van de Rotary) en jonge ingenieurs in wording.” Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits reageerde erg enthousiast op het technisch vernuft waarvan de leerlingen blijk geven. De nood aan technisch geschoolde jongeren is naar verluidt groot. Crevits had het ook over ontwikkelingshulp die de afhankelijkheid van de mensen in het Zuiden niet vergroot. Voor de leerlingen van VTI Torhout had de minister nog een leuke verrassing in petto: zij mogen in het kader van hun eindwerk op reis naar Ecuador om daar toe te zien op het welslagen van de bouw van de aardappelmachine.
