"Onze ecologische problemen zelf oplossen"

In de marge van de nieuwe duurzaamheidsnota van Boerenbond interviewde De Standaard voorzitter Piet Vanthemsche en Vera Dua, voorzitter van Bond Beter Leefmilieu. "Landbouw moét veranderen. Daar zijn we het over eens", klinkt het eensgezind. Maar hoe dat precies moet gebeuren, daarover verschillen de meningen.

"Wij zijn geen vijanden, maar tegenstanders", steekt Boerenbond-voorzitter Vanthemsche van wal. "Maar dat de landbouw moet veranderen, daar zijn we het over eens. We hebben over duurzaamheid lang een defensieve houding gehad, maar als je zelf geen invulling geeft aan duurzaamheid, dan moet je je telkens aanpassen aan de invulling van anderen, aan de waan van de dag. Het was in ons eigen belang dat we er werk van maakten."

"Voortdoen zoals vandaag, business as usual, is geen optie, lees ik in die toekomstvisie", vult Dua aan. "Dat is voor mij het belangrijkste zinnetje. Landbouw moét veranderen. Er is een probleem - met voedselvoorziening, met biodiversiteit - en daar moeten we iets aan doen. We moeten minder afhankelijk worden van geïmporteerde veevoeders, kunstmest en energie. Dat is zowel economisch als ecologisch noodzakelijk, dus kunnen we er samen een weg in afleggen."

"We hebben heel verdedigende gevechten geleverd vanuit de traditionele landbouw", gaat Vanthemsche verder. "Ik heb vijf jaar geleden over het Mestactieplan onderhandeld en dat was een frustrerende ervaring. Wij in onze loopgraven tegen de rest. Ik heb toen tegen mijn achterban gezegd: zo kan het niet verder. We moeten onze ecologische problemen zelf oplossen. Gedaan met die calimeroreflex. In plaats van ons af te keren van alternatieven, willen we er mee over discussiëren."

"Bij de traditionele boeren was de teneur: die geitenwollen sokken, dat zijn geen échte boeren. Daar ga ik tegenin. Ik zeg: kijk goed naar hen, want zij zijn misschien de boeren van de toekomst. Ze zijn onze laboratoria voor vernieuwing", verwijst Vanthemsche naar de biolandbouw. "Maar verschillende landbouwsystemen kunnen naast elkaar bestaan. Er bestaan vijftig tinten groen. We moeten niet massaal op het nieuwe model overstappen."

"Ik geloof niet dat het ene model compatibel is met het andere", repliceert Dua. "Ik geloof in less is more, voor de héle sector: minder produceren, maar op een betere manier. Er liggen economisch enorme opportuniteiten. Maar jij stuurt de bedrijven een andere richting uit, die van more with less: ecologischer worden door efficiënter met grondstoffen om te springen. Jouw model blijft streven naar groei, en die groei doet de vergroening teniet. Het is zoals onze auto's die steeds schoner worden, maar waarmee we ook steeds meer rijden."