Nederlands landbouwminister wil van inkomenssteun af

Martijn van Dam, Nederlands staatssecretaris van Economische Zaken, wil af van directe inkomenssteun zoals die de afgelopen jaren in het GLB was geregeld. In plaats daarvan moeten er voor boeren na 2020 meer instrumenten komen om hun inkomen uit de markt te halen. Van Dam gaat zijn standpunten volgende week voorstellen aan zijn Europese collega’s tijdens een informele raad van landbouwministers. Over de huidige crisis in de veehouderij vindt van Dam dat veehouders onvoldoende reageren op prijssignalen.

Als het van Martijn van Dam, Nederlands staatssecretaris van Economische Zaken en bevoegd voor landbouw, afhangt, dan moeten landbouwers in het nieuwe Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB) na 2020 meer mogelijkheden krijgen om hun inkomen uit de markt te halen. Dat schrijft hij in een positiepaper die hij wil voorleggen aan zijn Europese collega’s. Volgens van Dam moeten maatschappelijke doelen als duurzaamheid, landschapsbeheer en dierenwelzijn sterker ondersteund worden en moeten er ook meer middelen naar innovatie. 

Verder vindt van Dam dat het huidige Europees landbouwbeleid ondernemers steeds meer belemmert om zich op de markt te ontplooien. Bovendien is het uitgebreide stelsel van regels en controles uitgegroeid tot een enorme last en kostenpost voor ondernemers en uitvoerende autoriteiten, zo luidt het. Een nieuw GLB moet daarom goedkoper zijn voor de overheid én voor ondernemers. Regels die innovatie en versterking van de concurrentiekracht belemmeren, moeten worden weggenomen.

“In vergelijking met andere deelnemers verderop in die voedselketen is het inkomen dat de landbouwer ontvangt bescheiden”, zo merkt van Dam op. “Door het inkomensaandeel van de boeren in de voedselketen te vergroten, kan de behoefte aan inkomensondersteuning mogelijk verminderen.” Over de huidige crisis in onder meer de varkenshouderij heeft van Dam een uitgesproken mening: “Hoewel de huidige situatie als een crisis wordt aangeduid, kan de vraag worden gesteld of er sprake is van een crisis als de marktsituatie het gevolg is van beslissingen die ondernemers in een aantal lidstaten uit eigen vrije wil hebben genomen.”

“Eerder lijkt er sprake van dat ondernemers niet reageren op prijssignalen en hun aanbod niet aanpassen aan de marktvraag”, gaat van Dam verder. De Nederlander wil het debat openen over hoe boeren hun positie in de voedselketen kunnen verbeteren en of het GLB misschien weer terug moet naar prijsondersteuning in plaats van inkomensondersteuning. Bovendien zal dat allicht moeten gebeuren met een steeds kleiner GLB-budget. “Er zijn naast het GLB ook andere grote opgaven voor Europa.”

Het GLB afschaffen is uiteraard enkele bruggen te ver: “Het GLB is een van de dragende elementen geweest van de Europese samenwerking en kan dit voor de toekomst ook blijven: het verzekeren van de voorziening van voldoende en kwalitatief hoogwaardig voedsel en van grondstoffen voor duurzame energie. Een duurzame primaire productie gekoppeld aan een technologisch hoogstaande verwerkings- en vermarktingsindustrie is van essentieel belang voor stabiliteit en welvaart in de EU. Dat geldt ook voor de verbinding met milieu en landschap en diversiteit in de EU.”