Na Mechelen en Meise krijgt ook Antwerpen een buurderij

Dinsdag is op de Oostkaai de eerste ‘buurderij’ in Antwerpen geopend. Lokale boeren lieten er hun eigen geteelde, gekweekte of ambachtelijk bereide producten proeven. Voortaan kunnen buurtbewoners er elke dinsdag terecht voor het afhalen van lokale landbouwproducten die ze online kunnen bestellen. Het netwerk ‘Boeren & Buren’ brengt consumenten en lokale producten samen met behulp van een gebruiksvriendelijk webplatform. Deze vorm van ‘korte keten 2.0’ werd vijf jaar geleden opgestart in Frankrijk en waaide over naar Vlaanderen. Aan de buurderij in Antwerpen gingen Mechelen en Meise al vooraf en donderdag opent er één in Wommelgem. Er staan er nog meer op stapel.

Via het webplatform www.boerenenburen.be brengt ‘Boeren & Buren’ consumenten en producenten samen en doe je als buurtbewoner online boodschappen rechtstreeks bij de landbouwers. Op het moment dat de producten verdeeld worden, ontmoeten de buren en boeren elkaar op een aangename locatie tijdens een wekelijkse boerenmarkt, de “buurderij” genaamd. Klanten bestellen wanneer ze willen en hoe vaak ze willen zonder verplichtingen, minimumbestelling, vaste pakketten of een abonnement. De bedoeling van een buurderij is om het contact tussen consumenten en boeren te bevorderen. De voorwaarde is dan ook dat de boeren aanwezig zijn op de vaste dag voor de afhalingen zodat ze op vragen van klanten kunnen antwoorden.

Om het concept te doen werken, doet Boeren & Buren lokaal beroep op ondernemende mensen, de zogenaamde buurderij-verantwoordelijken die instaan voor de communicatie met de producenten en de uitbouw van een lokaal ledennetwerk. Zij zorgen in eerste instantie voor een gevarieerd aanbod van lokaal lekkers en maken van boodschappen doen opnieuw een sociale en ontspannende ervaring. “Met de opening van de eerste buurderij in Antwerpen willen we dan ook duidelijk laten zien dat alle mensen met een hart voor lokale land- en tuinbouw in aanmerking komen om in zijn of haar buurt zelf een buurderij-project op te starten”, vertelt Hannes Van den Eeckhout, de netwerkcoördinator in ons land.

Boeren & Buren is er in de eerste plaats voor de boeren. Volgens het onderzoeksbureau iVox is ruim driekwart van de Vlamingen bereid om meer te betalen voor landbouwproducten als dat een eerlijkere prijs oplevert voor de boer. Van den Eeckhout: “De discussie rond de druk op de prijzen in de landbouw is tegenwoordig weer brandend actueel. Dankzij Boeren & Buren ontvangen de deelnemende producenten maar liefst 83,3 procent van de verkoopprijs die ze zelf bepalen. Dat is ettelijke malen meer dan in andere verkoopkanalen waar ze het meestal met veel minder dan de helft moeten doen, of soms zelf met verlies verkopen.” De verantwoordelijke die de buurderij beheert, ontvangt 8,35 procent. Een even groot aandeel gaat naar het team dat het online platform ontwikkelt en commercieel ondersteunt.

Het aanbod is rijk en gevarieerd, ondervindt de journaliste van De Standaard: “In Meise bijvoorbeeld leveren twaalf boeren allerlei soorten vlees, vis, groenten, fruit en brood. Er is zelfs een eendenkweker die zijn eigen paté maakt. Elke buurderij heeft haar eigen boeren en dus vind je ook niet overal hetzelfde. Zo heeft Meise paardenmelk, honing en koolzaadolie, terwijl Antwerpen notenolie en soep aanbiedt.” Het ruime aanbod zal er mee toe bijdragen dat het initiatief een lang leven beschoren is want de consument kan op een buurderij al zijn voeding vinden en hoeft alleen voor niet-voeding nog eens in de maand naar de supermarkt.

De gemiddelde afstand die de producten van de deelnemende boeren in België afleggen voor ze in een buurderij terechtkomen, bedraagt 32 kilometer. Bovendien zijn ze ook geen dagen onderweg en kan de klant dus rekenen op de gegarandeerde versheid van het uitgebreide gamma aan producten dat de buurderijen aanbieden. Die klanten wonen meestal niet verder dan vijf kilometer van de buurderij.

Het platform Boeren & Buren werd exact vijf jaar geleden opgestart in Frankrijk. Frankrijk telt al 700 buurderijen. Van daaruit is het concept overgewaaid naar Italië, Spanje, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. In Wallonië en Franstalig Brussel zijn er momenteel 38, schrijft De Standaard. Vlaanderen sprong in mei van dit jaar mee op de kar. Na succesvolle buurderijen in Mechelen en Meise opent het netwerk nu ook buurderijen in Antwerpen, Wommelgem en Wezembeek-Oppem. Concrete plannen zijn er in Gent, Leuven, Brugge en Deurne. Positieve gesprekken doen dromen over nog meer openingen in Kortrijk, Roeselare, Hasselt, Lokeren en Berchem.