Meningen verschillen over zin of onzin aanbodbeheersing

De European Milk Board betoogde deze week in Berlijn omdat de Duitse regering één van de grote tegenstanders is van het voorstel van het Europees Parlement om steun te geven aan melkveehouders die hun productie vrijwillig beperken in tijden van een lage melkprijs. Boerenbond is van mening dat aanbodbeheer geen afdoend antwoord biedt op de toegenomen prijsschommelingen. ABS blijft een hevig voorstander.

Maandag en dinsdag betoogden melkveehouders van de European Milk Board in Berlijn om de Duitse kanselier Merkel te overtuigen van de noodzaak van aanbodbeheer. "Het aanbod beperken, zal de melkprijs niet verhogen", geeft Boerenbond in zijn ledenblad Boer&Tuinder meteen te kennen waarom het productiebeheersing geen goed idee vindt.

De melkquota zullen in het leveringsjaar 2012-2013 waarschijnlijk in slechts twee van de 27 lidstaten overschreden worden. Alle Europese melkveehouders samen zullen bijna acht miljard liter minder melk produceren dan het quotum. "Toch blijft een beperkt aantal organisaties en landen aansturen op een verdere beperking van het aanbod bij de afschaffing van de melkquota in 2015", constateert Guy Vandepoel, zuivelspecialist bij Boerenbond.

De grootste landbouworganisatie in Vlaanderen heeft haar twijfels bij de werkbaarheid van een systeem van vrijwillige aanbodbeheersing in een vrijgemaakte zuivelmarkt. "Vooral de melkproducenten van buiten de EU dreigen hier beter van te worden: zij kunnen blijven produceren en profiteren van de wereldwijd stijgende vraag naar zuivel", motiveert Vandepoel.

Europees landbouwcommissaris Dacian Ciolos blijft overtuigd van het nut van zo'n maatregel, en wordt hierin gesteund door de meerderheid van het Europees Parlement. Een twaalftal landbouworganisaties uit EU-lidstaten als Nederland, Denemarken, Duitsland en Ierland hebben samen met de Europese zuivelindustrie en de Europese zuivelhandel een coalitie gevormd die zich verzet tegen nieuwe vormen van aanbodbeheer in de EU.

Ook Boerenbond steunt deze coalitie, "aangezien flexibel aanbodbeheer geen antwoord biedt op de toegenomen volatiliteit". Het zou, nog volgens Boerenbond, regelrecht ingaan tegen eerder gemaakte keuzes voor een vrijere zuivelmarkt zonder quota en zal de uitdagingen voor de melkveehouders niet oplossen.

Het Algemeen Boerensyndicaat, de tweede landbouworganisatie in Vlaanderen, staat veel positiever tegenover aanbodbeheersing. "Landbouwers hebben dikwijls de neiging om meer te produceren om hun inkomen op peil te houden, maar daardoor vergroot het marktoverschot juist. Enkele procenten minder produceren volstaat om de prijs tot een aanvaardbaar niveau te laten stijgen. De Europese overheid zou structuren moeten creëren die een flexibele en marktgerichte aanbodbeheersing tot stand brengen en die ook daadwerkelijk coördineren, aangezien er altijd producenten zijn die zich niet houden aan de afgesproken aanbodbeheersing."

Ook het recent door het Europees Parlement voorgestelde systeem van vrijwillige aanbodbeheersing met een financiële compensatie voor boeren die hun melkproductie afremmen, vindt steun bij ABS. "Vergeet niet dat  de private melkerijen, toch belangrijke spelers in het Belgische zuivellandschap, zelf het heft in handen nemen en met volumecontracten gaan werken. Ik ben benieuwd hoe zij zullen omgaan met de opgerichte (Danone) en in oprichting zijnde producentenorganisaties (o.a. FrieslandCampina Belgium)", zegt Hendrik Vandamme.

Het wordt volgens de voorzitter van ABS hoog tijd dat boeren gaan beseffen dat steeds meer produceren, "tegen beter weten in", op termijn geen zoden aan de dijk brengt. Alsmaar zwaarder investeren zonder zicht op een aanvaardbare terugverdientermijn of op een gewaarborgd inkomen lijkt hem niet aangewezen. "In niet-landbouwsectoren zijn de terugverdientijd en het inkomen criteria die zwaar doorwegen vooraleer wordt overgegaan tot investeren. Waarom raakt dit niet ingeburgerd in de landbouwwereld?"

Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche reageert via Twitter dat boeren ondernemers zijn, die zelf over investeringen beslissen. "Aanbodbeheersing is fictie, die vooral geld zal kosten", aldus Vanthemsche.