Meer dan gras en maïs: vruchtwisseling versterkt melkveebedrijven

Vruchtwisseling doorbreekt de monocultuur van maïs, wat leidt tot een lagere onkruiddruk en minder specifieke onkruiden. Dat vereenvoudigt de bestrijding en verlaagt vaak de bestrijdingskosten. Daarnaast brengen verschillende teelten ook verschillende wortelsystemen met zich mee die de bodemstructuur verbeteren. Sommige gewassen verhogen ook het organische stofgehalte. Dat vertaalt zich beiden in een betere waterhuishouding, meer beschikbare nutriënten en een gezondere bodem die de opbrengst ondersteunt.

Door in te zetten op verschillende teelten spreidt een landbouwer ook het risico op misoogsten. “Niet elk gewas reageert hetzelfde op droogte, overvloedige regen of temperatuurverschillen. Wintergranen of mengsels van vlinderbloemigen met wintergranen vullen hun vochtbehoefte perfect in vóór de zomerdroogte en voederbieten kunnen droge periodes met groeistilstand nadien compenseren. Maïs is minder goed bestand tegen extreme weersomstandigheden”, aldus de provincie Antwerpen.

Een bijkomend voordeel van vruchtwisseling is dat gewassen als granen of voederbieten een nutritionele meerwaarde in het rantsoen bieden. Granen kunnen als krachtvoedervervanger dienen of kunnen structuurrijk ruwvoeder aanbrengen, op voorwaarde dat ze als hakselgraan geoogst worden. Voederbieten in het rantsoen krikken dan weer de gehaltes op en verzekeren een hoge melkproductie.

Bekijk rendabiliteit op zijn geheel

Een klassiek misverstand is dat elke teelt afzonderlijk rendabel moet zijn. “In de praktijk is het beter om de rotatie als geheel te bekijken. In regio’s zoals de Kempen wordt graan vaak als verlieslatend beschouwd, maar de teelt biedt heel wat praktische voordelen”, klinkt het. Door het andere groeiseizoen ontstaat ruimte voor bekalking en variatie in bemesting of gewasbescherming, wat bijdraagt aan een betere bodemgezondheid.

Zelf aan de slag?

“Vruchtwisseling vraagt planning, maar ze betaalt zich terug in gezondere bodems, stabielere opbrengsten en een betere voederkwaliteit”, aldus provincie Antwerpen. “Door verder te kijken dan gras en maïs bouwen melkveehouders aan een duurzamer en robuuster bedrijf, klaar voor de uitdagingen van morgen.”

Teeltplannen opmaken is niet altijd eenvoudig. Er moet rekening gehouden worden met allerlei factoren. Provincie Antwerpen herinnert de landbouwers eraan dat ze de gratis ‘Vruchtwisselingstool’ kunnen gebruiken. Met de tool kan je aan de slag op basis van je eigen verzamelaanvraag, de behoefte aan ruwvoeder en teeltgebonden randvoorwaarden.

“Door slim te variëren in teelten versterken landbouwers hun bodem en hun bedrijfszekerheid. Dat is precies waar we met het provinciaal praktijkonderzoek op inzetten: kennis ontwikkelen die landbouwers vandaag al kunnen toepassen,” besluit gedeputeerde Jinnih Beels (Vooruit).