Lokale Voedseldag in Gent brengt gemeenten op ideeën

Op 30 september organiseert de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) een ‘Lokale Voedseldag’. Het is het eerste grote evenement voor gemeenten over korte-keten-landbouw en lokale voedselstrategieën. “We zien een duidelijke interesse bij lokale besturen om hun landbouwgronden, vooral die in de stadsrand, in te zetten in functie van de lokale voedselvoorziening”, vertelt Katrien Gordts van VVSG. Daar wordt tijdens de Lokale Voedseldag dieper op ingegaan, zoals er ook wordt nagedacht hoe gemeenten de korte keten kunnen steunen. Aan de hand van inspirerende voorbeelden wordt in de stad naar ruimte voor voedselproductie gezocht.

De toekomst van onze voedselvoorziening is lokaal. Dat is de titel van de infosessie waarmee op 30 september de Lokale Voedseldag van start gaat in Gent. Het gaat om een initiatief van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) dat plaatsvindt met de steun van de Vlaamse overheid, de Vereniging van Vlaamse Provincies, de stad Gent en OVAM.

VVSG wil in Gent iedereen samenbrengen die lokaal betrokken is bij beleid voor landbouw, lokale economie, duurzaamheid, klimaat, (open) ruimte, enz. Op het programma staan infosessies over de korte-keten-landbouw in Vlaanderen, over het verduurzamen van catering, burgerinitiatieven die kunnen inspireren, verkoopkanalen in de korte keten (voedselteams, buurderijen en boerenmarkten), enz.

Onderliggende boodschap is dat gemeenten zelf werk kunnen maken van een lokaal voedselbeleid door de handen in elkaar te slaan met de landbouwers op hun grondgebied. Bij VVSG merkt men dat steeds meer steden en gemeenten daar oren naar hebben. Tijdens de Lokale Voedseldag kunnen beleidsmakers zich laten inspireren. Vrij laagdrempelig is bijvoorbeeld het verduurzamen van de catering in het stadhuis. Drie experten vertellen hoe je lokaal, biologisch en fair trade kan aankopen.

Gent en Brugge staan al een paar stappen verder. Zij ondertekenden in 2015 het Milan Urban Food Policy Pact. Daarmee engageren beide steden zich om, samen met tientallen andere steden in de wereld, een stedelijk voedselsysteem uit te werken dat duurzaam en sociaal rechtvaardig is. Via een lokale voedselstrategie – ‘Gent en Garde’ en ‘Food Lab Brugge’ – proberen ze resultaten te boeken bij de productie, consumptie, distributie en het afval van voedsel op en rond hun grondgebied. Tijdens deze infosessie leer je hoe zij dat aanpakten en hoe ze inwoners en lokale organisaties er bij betrokken.

De Lokale Voedseldag laat nog meer praktijkverhalen aan bod komen ter illustratie van de steun die gemeenten kunnen verlenen aan de korte keten. Daarvoor doet VVSG onder meer een beroep op het Steunpunt Hoeveproducten en het platform voor rurale ontwikkeling in de provincie Antwerpen (RURANT).

Steeds vaker nemen inwoners en lokale organisaties zelf het initiatief om samen meer aan te kopen bij de lokale landbouwer of om lokale producten op een handige manier dichtbij de consument te brengen. Overal in Vlaanderen ontstaan nieuwe boerenmarkten, organiseren mensen zich in voedselteams, startten ze met een buurderij, enz. Ze werken laagdrempelig, bottom-up en met veel goesting voor de lokale gemeenschap. Daarbij bieden ze zuurstof aan de lokale landbouw en zorgen ze voor meer sociale cohesie. “Alleen maar winst voor het lokaal beleid dus”, concludeert VVSG, die sprekers uitnodigde voor een kennismaking met Hartenboer, voedselteams, buurderijen en boerenmarkten.

Nogal wat lokale besturen, OCMW’s in het bijzonder, zijn zelf grondeigenaar. Op de Lokale Voedseldag doen de Vlaamse Landmaatschappij en het Biogrondfonds De Landgenoten nadenken over het gebruik van deze percelen in overheidseigendom. Gemeentebesturen zouden er immers voor kunnen opteren om hun gronden preferentieel voor korte-keten-landbouw te bestemmen. CSA-boerderij Oostende en de ‘testruimte voor landbouwers’ in de gemeente Anderlecht zijn inspirerende voorbeelden wat dat betreft.

Door de concurrentie met andere activiteiten is landbouwgrond in de rand rond de stad schaars en duur, wat nieuwe initiatieven afremt. In de stad zelf is open ruimte nog zeldzamer, wat mensen aanzet tot experimenteren. Zo kweekt Urban Smart Farm in een gesloten systeem in zeecontainers groenten, kruiden en … vissen. Mest van de vissen wordt in dit teeltsysteem omgezet in voedsel. In Gent zorgen geveltuinen voor een nieuwe invulling van de publieke ruimte en op het dak van een bouwfirma in Antwerpen worden groenten geteeld op een basis van strobalen.

Aan het eind van de studiedag gaat een expertenpanel na of het haalbaar is om steden van voedsel te voorzien door de landbouwers van het omliggende platteland. Dat brengt de vraag aan de orde of je op grotere schaal korte-keten-producten tot in de stad kan brengen.

Interesse? Meer info en inschrijven via www.voedseldag.be