Laruelle wil raad voor prijsanalyse oprichten

De totale inflatie voor 2003-2007 lag in België alvast iets lager dan in de eurozone. De conclusies van de NBB bevestigen wel de studie van ING vorige week over die inflatie en de stijgende voedingsprijzen. Sinds medio 2006 ligt het prijsstijgingstempo voor bewerkte levensmiddelen beduidend boven dat in het eurogebied: 7,6 pct in België in december tegen 5,1 pct in het eurogebied. Dat geldt in het bijzonder voor brood, huishoudelijke olie, boter en koffie. Over de ganse periode 2003-2007 was de inflatie van voedingsproducten evenwel nauwelijks hoger dan het gemiddelde van de eurozone. Overigens zijn er aanwijzingen dat de prijsaanpassing begint te vertragen. Maar voor bijvoorbeeld vlees is de prijsstijging nog maar gedeeltelijk op gang gekomen.

Volgens de NBB kunnen "inefficiënties", zoals te veel reglementering en te weinig concurrentie aan de basis liggen van deze grotere stijgingen en een hoger prijsniveau in België. De Belgische distributiesector is de meest gereglementeerde van de OESO, luidt het. Dat geldt in het bijzonder voor de inplanting van nieuwe warenhuizen, de openingsuren en de sperperiode. De laatste jaren was hier evenwel verbetering. Zo kwamer er meer harddiscounters. "Meer concurrentie, grotere efficiëntie en minder reglementering in de distributiesector kunnen bijdragen tot een lager prijspeil en tot een meer dynamische economie", zo zegt de NBB.

De studie wijst ook op de sterke stijging van de gasprijzen en de prijsontwikkeling van de olieproducten. Dat eerste is vooral het gevolg van de prijsverhoging van de grootste leverancier, Electrabel dus. En er is de stijging van de distributiekosten. De NBB merkt op dat de inflatie in de Belgische gas- en elektriciteitssector duidelijk lager was over de periode 2003-2007. "Door de stijging van de distributietarieven dit jaar zal het prijsvoordeel dat België lang kende, verdwijnen", luidt het.

De prijsontwikkeling van de olieproducten was zowel de laatse maanden als voor de periode 2003-2007 "duidelijk hoger" dan in de eurozone. Dat komt door het hoge gebruik van huisbrandolie bij ons en het lage niveau van de accijnzen. De prijs zelf van diesel en huisbrandolie ligt wel nog steeds onder het Europees gemiddelde. De NBB doet een aantal aanbevelingen. Zo beveelt ze de regering aan om de bevoegdheid van de federale regulator Creg te versterken, meer transparantie te eisen qua tarifering van de leveranciers en de concurrentie te verhogen en de reglementering te versoepelen in de voedingssector.

De bank raadt af indirecte belasting te gebruiken (de BTW) om de prijzen te proberen te verlagen. Qua koopkracht noemt de bank compensaties voor de gehele bevolking "te vermijden". De NBB vindt gerichte maatregelen voor de lage inkomens gerechtvaardigd. De bevolkingsgroep met de 10 pct laagste inkomens is er in koopkracht over de periode 2004-2007 op achteruit gegaan in vergelijking met het gemiddelde gezin. Een verschil dat dit jaar nog kan aandikken.

De regering zal proberen zo snel mogelijk gevolg te geven aan de aanbevelingen. Ze zegt na te gaan hoe de concurrentie kan worden aangezwengeld. De premier en minister van Economie Sabine Laruelle zullen volgende week al vertegenwoordigers ontmoeten van de productiesector, de voedingsnijverheid, de kleinhandel en de grootwarenhuizen. De minister van Economie zal nagaan hoe via het inzetten van deskundigen de evolutie van de voedselprijzen kan worden gemonitord.

Een zogeheten raad voor prijsanalyse zal moeten nagaan in welke sectoren problemen opduiken bij de evolutie van de productprijzen en analyses maken. Als de prijzen abnormaal stijgen kan de minister de sector dan uitnodigen om toelichting te geven of kunnen de mededingingsautoriteiten worden ingelicht als er iets verdacht is.

De regering zal tenslotte aan de Creg "een duidelijk en welomlijnd mandaat geven met adequate instrumenten om een markttoezicht uit te oefenen" op de gereguleerde en vrijgemaakte activiteiten. Met andere woorden: het mandaat van de energieregulator zal worden versterkt. Hierdoor zal een continue monitoring van de prijzen mogelijk zijn en kan de regulator onmiddellijk onregelmatigheden aanpakken.(KS)