Landbouwministers probeerden meer EU-steun los te weken

Tijdens de Landbouwraad van afgelopen maandag hebben de lidstaten zich opnieuw tot de Europese Commissie gericht opdat hun landbouwsectoren meer steun zouden mogen krijgen om de Ruslandcrisis te overleven. EU-commissaris Phil Hogan reageert erg voorzichtig: “Zolang de Russische boycot niet verdwijnt, is de Commissie voortdurend op zoek naar nieuwe markten voor Europese landbouwproducten. Bestaande steunmaatregelen (voor groenten en fruit en zuivel) werden verlengd maar nieuwe kunnen niet genomen worden zolang er geen duidelijkheid is over het effect dat de oude hadden.” Een aantal landbouwministers, waaronder de Letse voorzitter Janes Duklavs, nam het opportunisme van collega’s op de korrel omdat ze het Europese blok opgeven en bilateraal gesprekken aanknopen met Rusland in de hoop hun export weer vlot te trekken.

Kort na het Russische handelsembargo, dat al dateert van de zomer van 2014, vaardigde de EU steunmaatregelen uit voor groenten, fruit en zuivelproducten en maakte ze extra geld vrij voor promotie van landbouwproducten. De lidstaten zijn erkentelijk voor de actie die ondernomen is, maar vrezen dat het niet volstaat om de impact van de Russische ban op de landbouwprijzen te verzachten. Landbouwministers uit verschillende lidstaten drongen er maandag in Brussel op aan dat de EU bestaande maatregelen zou uitbreiden en met meer marktinstrumenten over de brug zou komen om de crisis te bezweren.

De Bulgaarse en Roemeense landbouwministers wezen erop dat de melkveehouderij in hun landen nauwelijks profijt hebben van de Europese steun voor private opslag van boter en melkpoeder, die verlengd is tot na februari. Andere lidstaten vroegen aandacht voor de problemen in de varkenshouderij, waarvoor tot dusver niet één steunmaatregel is uitgevaardigd. Terwijl de Europese Commissie het al zo moeilijk heeft om te geloven dat de varkenshouderij door een zware crisis gaat, verschilden de lidstaten maandag ook nog eens van mening over de definitie van een landbouwcrisis. Sommige delegaties argumenteerden dat je daarvoor naast de prijs van landbouwproducten ook moet kijken naar de margedaling voor de producent. Anderen wezen erop dat een crisis vaak één sector treft, of een regio in Europa, zodat het al dan niet bestaan van een crisissituatie beter geval per geval bestudeerd wordt.

Als commentaar op de crisis in de varkenshouderij hield de Commissie het opnieuw bij: “We zijn bereid om de marktsituatie te evalueren en over de noodzaak van steunmaatregelen te discussiëren tijdens de volgende Landbouwraad.” Die staat gepland half maart. Voor varkensvlees speelt naast het Russisch handelsembargo voor westerse land- en tuinbouwproducten ook een sanitaire ban vanwege Afrikaanse varkenspest in het oosten van Europa. Terwijl lidstaten uit Noordwest-Europa zich haasten om bilateraal onderhandelingen aan te knopen met Rusland over een gedeeltelijke heropening van de varkensmarkt, vroeg de Poolse landbouwminister zijn collega’s om solidair te zijn en alleen als Europees blok te onderhandelen met de Russen. De Letse landbouwminister, Janis Duklavs, sloot zich daar als voorzitter van de Landbouwraad bij aan.