"Ketenoverleg heeft geen directe invloed op prijzen"

Naast een reeks ministers ontving Boerenbond op Agriflanders ook Chris Moris, directeur-generaal van FEVIA, en Xavier Gellynck, professor Landbouweconomie aan de UGent. Moris en Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche zijn geen vreemden voor elkaar. Sinds het ketenoverleg werd opgericht, spreken ze elkaar op geregelde basis. “Maar de verwachtingen rond dit overleg zijn niet altijd in overeenstemming met de realiteit. De prijs direct beïnvloeden, is verboden. Wel kunnen we afspraken maken rond marktstabiliteit en bedrijven ter verantwoording roepen”, zegt Vanthemsche.

Volgens de voorzitter heeft Boerenbond de laatste jaren haar strategie gewijzigd. “Sinds Europa de regulering van de markten heeft afgebouwd, zijn we geëvolueerd van belangenverdediging via harde acties naar belangenverdediging via overleg en ketenafspraken. We zijn afgestapt van onze eilandbenadering.” Helaas verwachten boeren dat er snel resultaat wordt geboekt, zeker bij crisissituaties, maar door een beperkende wetgeving is dat niet altijd mogelijk. Vanthemsche wijst er dan ook op dat de resultaten van het ketenoverleg pas op lange termijn duidelijk zullen worden.

Ook professor Gellynck is van mening dat de perceptie over het ketenoverleg vaak verkeerd is. “Het doel van dit overleg is niet te komen tot betere prijzen. Prijsafspraken zijn trouwens verboden. Nu een marktgerichte aanpak meer dan ooit aan de orde is in de landbouwsector, komt het er vooral op aan om binnen het ketenoverleg elkaars business te leren kennen en te begrijpen.” Door te weten hoe elke schakel in de keten werkt, kan er volgens Gellynck ook vertrouwen groeien. En dat vertrouwen is nodig om het ketenoverleg te laten slagen in haar opzet.

De professor is van mening dat het opzet van het ketenoverleg bestaat uit het inperken van risico's. "Dat risico, inherent aan ondernemen, wordt nu te veel afgewend op de landbouw. “Het is in het belang van alle schakels in de keten dat dit risico ingeperkt wordt. Gebeurt dit niet, dan bestaat de kans dat de partij die het meeste risico loopt, afhaakt. En daar heeft niemand in de keten baat bij”, aldus Gellynck.

Retailers en voedingsbedrijven kunnen evenwel op individuele basis afspraken maken met landbouwers. De Boerenbondvoorzitter steekt niet onder stoelen of banken dat er soms iets schort aan die afspraken of aan de voorwaarden die worden opgelegd aan leveranciers. “Maar elke mistoestand kan aangekaart worden binnen het ketenoverleg. Individuele bedrijven moeten dan verantwoording afleggen voor de beslissingen die ze genomen hebben. Soms is die uitleg heel plausibel, maar soms moeten bedrijven ook erkennen dat ze verkeerd zijn en passen ze hun gedrag in de toekomst aan”, meent Vanthemsche.

Op termijn moeten deze afspraken binnen de keten leiden tot marktstabiliteit en economische duurzaamheid voor alle schakels. “Ik blijf ervan overtuigd dat we van landbouw en voeding een succesverhaal kunnen maken”, zegt Chris Moris. “Binnen Food.be streven we ernaar om Belgische voeding in het buitenland te positioneren als uitstekend van kwaliteit. Met chocolade en bier als locomotief willen we er voor zorgen dat ook andere producten zoals varkensvlees de perceptie van Belgische kwaliteit krijgen.”

De FEVIA-topman wijst er op dat dit inhoudt dat er afspraken gemaakt worden binnen de voedingsketen over wat die Belgische kwaliteit juist inhoudt en hoe we de markten kunnen vinden die voor die kwaliteit meer willen betalen.” Hij wijst daarbij op de opportuniteiten die de Wereldtentoonstelling in Milaan dit jaar biedt. "Heel het Belgisch paviljoen staat in het teken van voeding. Ik nodig de landbouwsector uit om hier samen met ons een succes van te maken.”