"Implementatie IPM moet goed ondersteund worden"

De implementatie van geïntegreerde gewasbescherming (IPM) door Europese landbouwers kan niet zonder meer afgedwongen worden. Dat blijkt uit een nieuwe studie die mede gefinancierd wordt door het Europese PURE project en waarover Science for Environment Policy bericht. De onderzoekers definiëren vier factoren of drivers die de implementatie beïnvloeden, waaronder kennis over de kostenefficiëntie en de risico’s verbonden aan IPM en houding ten opzichte van innovatie, milieu en (volks)gezondheid.

In navolging van een Europese richtlijn uit 2009 rond een duurzaam gebruik van gewasbescherming werd in 2013 het ‘Actieplan duurzaam gebruik pesticiden’ door de Vlaamse regering goedgekeurd. Vanaf dit jaar moeten alle professionele gebruikers van gewasbeschermingsmiddelen bovendien de principes van geïntegreerde gewasbescherming toepassen. “Maar louter het opleggen van deze principes door Europa of de lidstaten volstaat niet”, klinkt het in de studie. 

Een succesvolle implementatie van IPM door landbouwers wordt bepaald door vier factoren. Ten eerste moeten landbouwers en hun begeleiders voldoende kennis opbouwen over de kostenefficiëntie en risico’s verbonden aan IPM. Geïntegreerde gewasbescherming kan immers de kosten van landbouwers drukken en hun opbrengsten verhogen, maar in verschillende lidstaten ontbreekt het aan ervaring en knowhow om dit potentieel waar te maken. Hierdoor staat een deel van de Europese landbouwers nog huiverachtig tegenover IPM. 

Ten tweede moet ook de markt zich aanpassen. Vroege adopters van IPM kregen bijvoorbeeld wel toegang tot nichemarkten, maar daarbij hoorde niet per definitie een hogere prijs. In tegenstelling tot biologische producten worden geïntegreerd geteelde producten volgens de onderzoekers nog niet of onvoldoende als ecologisch of duurzaam geafficheerd en dus gepercipieerd door de consument. 

Een derde factor is de houding van landbouwers ten opzichte van innovatie, milieu en (volks)gezondheid. Landbouwers die overtuigd zijn van het nut van IPM uit bezorgdheid om het milieu, bijvoorbeeld, zijn sneller geneigd de principes toe te passen. Een vierde factor ten slotte zijn beleidsinstrumenten die faciliterend werken, zoals een taks op chemische gewasbeschermingsmiddelen of subsidies die een deel van de kosten verbonden aan de implementatie compenseren.

Als de lidstaten met deze factoren rekening houden, zal de implementatie door hun landbouwers volgens de studie vlotter verlopen. Daarenboven is er een belangrijke rol weggelegd voor communicatie, training en adviesverlening in verband met IPM. Landbouwers moeten bewust worden gemaakt van het nut van geïntegreerde gewasbescherming en van de risico’s en voordelen die daaraan verbonden zijn. Ook de consument moet ten slotte geïnformeerd worden, zodat hij bereid is meer te betalen voor producten die volgens de principes van geïntegreerde gewasbescherming zijn geteeld. 

IPM is een bestrijdingsmethode waarbij alle mogelijke bestrijdingstechnieken geïntegreerd toegepast worden om de schade aan planten onder de economische schadedrempel te houden. Niet-chemische bestrijding krijgt daarbij voorrang. Als er toch chemisch ingegrepen moet worden, mogen alleen bestrijdingsmiddelen gebruikt worden die een minimale druk op het milieu uitoefenen en zo weinig mogelijk risico’s opleveren voor de volksgezondheid.  

Meer info: Science for Environment Policy