ILVO geeft stand van zaken methaanemissieonderzoek

Meer dan de helft van de emissie van broeikasgassen afkomstig van de landbouw, wanneer je het omzet in CO2-equivalenten, is methaan. Dit gas komt voor een groot deel voort uit de pensfermentatie van herkauwers, zeg maar runderen. De onderzoekswereld en de toeleveranciers van landbouw zetten de jongste tijd sterk in op strategieën om de methaanemissie door runderen te verminderen. ILVO zet de resultaten van haar onderzoek rond dit thema aanstaande donderdag op een rij. Klimaatbewuste rundveehouders en vertegenwoordigers van firma’s zijn welkom in Melle op de infonamiddag ‘Methaanreductie via rundveevoeding: realiteit of illusie?’.

Methaan is de grote boosdoener wanneer het over de broeikasgasemissie van de landbouw gaat. Heel wat onderzoek spitst zich dan ook toe op het verkleinen van de methaanemissie van de rundveehouderij. Onderzoek start met betrouwbare meettechnieken maar het meten van vluchtige emissies en hun effecten bleek een eerste uitdaging, evenals een betrouwbare veralgemening van de cijfers op grotere schaal (kuddeniveau). Momenteel zet een ILVO-onderzoeksteam binnen het project ‘SMART melken’ een belangrijke stap richting praktijkmetingen.

In de gasuitwisselingskamers kan men gedurende meerdere opeenvolgende dagen alle in- en outputs van een dier, dus ook de gassen die het produceert, registreren. “Een uiterst precieze techniek”, zo zet ILVO in de verf, “maar wel arbeids- en kostintensief.” Met twee Greenfeed-krachtvoederboxen beschikken de onderzoekers in de nieuwe proefstal voor melkvee ook over meettechnieken die in een gewone stal toepasbaar zijn. De resultaten uit de speciale krachtvoederboxen zijn intussen voldoende gevalideerd tegenover de standaardmetingen in de gasuitwisselingskamers. Dat opent perspectieven om naast experimentele methaanreducties via voeder ook de productieparameters (melkopbrengst) onder praktijkomstandigheden realistisch in te schatten.

Tot dusver werden testen gedaan met lacterende melkkoeien, maar dat kan uitgebreid worden met andere diercategorieën zoals jongvee. Ook vergelijkingen tussen verschillende koeienrassen worden mogelijk. ILVO maakt op de studiedag de vergelijking tussen de emissie van vleesvee van het Belgisch wit-blauwe ras en van het typische melkras Holstein. “Eén van de twee is ecologischer of methaan-gunstiger, maar het oordeel zal worden genuanceerd”, zo verklapt ILVO reeds. Van heel wat voederadditieven en -componenten wordt beweerd dat ze de methaanemissie van een koe gunstig beïnvloeden. ILVO nam de proef op de som en ontdekte een flinke reductie van de methaanuitstoot tijdens proeven met één van de commercieel in ontwikkeling zijnde additieven.

Tegelijk werkt ILVO op ruwvoederrantsoenering en klimaateffecten. Tijdens de studiedag wordt de vraag beantwoord in welke mate de methaanemissie vermindert door meer maïs te voederen. Onderzoekers die voorheen vooral focusten op voederefficiëntie (kosten-baten van het rantsoen ten opzichte van het aantal liters melk) bekijken het nu ruimer. Wat is, naast voederwaarde, het effect op methaan én wat is de volledige carbon footprint van een rantsoen dat rijk is aan maïskuil of net grotendeels bestaat uit graskuil?

Het meest fundamenteel wetenschappelijke onderzoekspad is dat van het pensmicrobioom: de micro-organismen in de pens zorgen voor de microbiële afbraak van vezelrijke voedermiddelen en maken zo de nutriënten beschikbaar voor de koe. Hierbij wordt waterstofgas geproduceerd als nevenproduct dat omgezet wordt tot methaan door een andere groep pens micro-organismen, de methaan producerende Archaea. ILVO brengt niet alleen de bacteriën in kaart. De vraag ligt ook op tafel welke bacteriën bij alle runderen gemeenschappelijk zijn en welke er individueel per dier voorkomen. Vervolgens zijn er meer gunstige en ongunstige microbiomen denkbaar, en vervolgens zou er misschien muziek zitten in het transplanteren van het microbioom van de ene koe naar de andere. Een vergelijkbare ingreep gebeurt nu al in de humane geneeskunde met ‘gunstige darmflora’. ILVO presenteert op de studiedag de resultaten van een volledig pensmicrobioom-transplantatie.

De studiedag vindt plaats op donderdag 6 oktober te Melle. Deelname is gratis maar inschrijven is verplicht. Op de hoogte blijven van dit thema kan ook door de ILVO-website in de gaten te houden.