Blauwtong rukt opnieuw op in Europa: “Vaccinatie blijft sterk aanbevolen”
nieuwsIn verschillende Europese landen duiken opnieuw uitbraken van het blauwtongvirus op. Dat blijkt uit recente gegevens van de Europese Commissie. Met de lente in aantocht stijgt ook in België het risico op nieuwe besmettingen. De knutten — kleine, stekende muggen die het virus overdragen — worden immers actief zodra de temperatuur boven de 10 graden uitkomt. Schapen- en rundveehouders krijgen daarom de duidelijke aanbeveling om hun dieren tijdig te beschermen via (her)vaccinatie.
Sinds het begin van het jaar zijn in meerdere lidstaten besmettingen vastgesteld met zowel serotype 3 (BTV3) als serotype 8 (BTV8). Het blauwtongvirus is een virale infectie die herkauwers treft, vooral schapen, maar ook runderen en geiten.
Uitbraken van BTV3 werden onder meer gemeld in Ierland, Polen en het Verenigd Koninkrijk. BTV8 circuleert dan weer in landen als Duitsland, Griekenland en Hongarije. De voorbije jaren werd het virus — in één of meerdere varianten — in vrijwel heel Europa vastgesteld, wat wijst op een blijvende circulatie.
Zware impact in België
België werd in 2024 zwaar getroffen, met meer dan 3.600 besmettingshaarden. De gevolgen waren aanzienlijk: zieke dieren, miskramen, misvormde kalveren en lammeren, vruchtbaarheidsproblemen en een verhoogde sterfte. Naast dierenleed leidt dit tot aanzienlijke economische schade voor veehouders, onder meer door productieverlies en handelsbeperkingen.
Blauwtong wordt niet rechtstreeks van dier op dier overgedragen, maar via knutten (Culicoides-muggen). Die nemen het virus op wanneer ze een besmet dier steken en geven het vervolgens door aan andere dieren. De activiteit van deze insecten is sterk afhankelijk van de temperatuur. Zachte winters en vroege lentes vergroten de kans op een snelle heropflakkering van het virus.
Immuniteit is geen garantie
In 2025 volgde een verplichte vaccinatiecampagne tegen BTV3, BTV8 en EHD (epizoötische hemorragische ziekte). Volgens federaal minister van Landbouw David Clarinval (MR) zorgde die voor een zeer hoge vaccinatiegraad. Het resultaat: slechts een beperkt aantal uitbraken, met overwegend milde symptomen.
Uit winterscreening blijkt volgens landbouworganisatie Boerenbond dat het merendeel van de Belgische runderen en schapen al in contact kwam met het virus. Toch betekent dat niet dat ze beschermd zijn tegen nieuwe infecties of andere serotypes. “Daarom blijft het sterk aanbevolen om dieren nu te (her)vaccineren”, klinkt het.
Geen verplichting meer, wel dringend advies
In 2026 is vaccinatie niet langer verplicht. Veehouders beslissen dus zelf of ze hun dieren blijven vaccineren. Er is ook geen federale tussenkomst meer voor de aankoop of toediening van vaccins.
Toch blijft de boodschap van de overheid duidelijk: zet de vaccinatie-inspanningen voort. Jonge en niet-gevaccineerde dieren worden best alsnog ingeënt, terwijl eerder gevaccineerde dieren een herhalingsprik nodig hebben om beschermd te blijven. Het advies luidt om zo snel mogelijk de nodige vaccins te bestellen bij de dierenarts voor de vaccinatie van het beslag.
Bron: Eigen berichtgeving
