LDA wil productie aanpassen om de melkprijs op te drijven

Waar ook andere zuivelverwerkers de voorbije maanden de melkprijs naar beneden toe bijstelden, is het verval bij LDA groter. Sinds augustus vorig jaar is de melkprijs bij de Waalse zuivelverwerker met bijna 20 cent gedaald. “De aanzienlijke toename van de melkproductie heeft onze flexibiliteit op onze productielijnen verminderd en ons, net als anderen, ertoe aangezet om vloeibare producten in tanks tegen zeer lage prijzen te verkopen”, vertelt Beke. 

Om het grotere prijsverval te verklaren, wijst hij op het portfolio. “Ons portfolio heeft een focus op bulkproducten (boter, melkpoeder, red.). We zijn heel afhankelijk van de zuivelnoteringen. Als deze zakken, kennen we een snelle dip. Als de zuivelnoteringen goed staan, draaien we mee met de beste bedrijven. Dat hebben we de voorbije jaren bewezen.” Door een hoge melkproductie is er volgens hem al tijden sprake van een overaanbod waardoor de prijs van bulkproducten onder druk staat.

De boer stelt dat is er sprake van een perfecte stom in zuivelland. “2025 was een uitstekend ruwvoerjaar en door goede melkprijzen hebben veehouders veel vee aangehouden. Daarbij is door blauwtong de periode van afkalving opgeschoven van het voorjaar naar het najaar, waardoor we voorbije maanden een constante piek in melkleveringen hebben, een piek die zich normaal in mei concentreert.”

We spreken de ondervoorzitter van LDA op zijn melkveebedrijf in Hensies, aan de Franse grens. Beke emigreerde in 2000 vanuit Overijse naar Wallonië, omdat de familie in de rand van Brussel de landbouwtoekomst somber inzag. Hij krijgt aan de keukentafel op zijn bedrijf gezelschap van Hendrik van der Valk, een Nederlandse melkveehouder die in 1989 naar Wallonië trok. Omdat ook hij op het ouderlijke bedrijf geen toekomstperspectief zag. Van der Valk zetelt eveneens in het bestuur.

LDA kende het voorbije decennium een sterke groei en wist ook veel Vlaamse melkveehouders aan zich te binden. De coöperatie telt 1.950 leden-leveranciers, waarvan 650 Vlaamse bedrijven. Enkele jaren geleden nam ze in Vlaanderen nog meer dan 300 leden over van verschillende zuivelbedrijven. Deze Vlaamse bedrijven leveren 46 procent van de melk die verwerkt wordt in twee fabrieken. “LDA is groot geworden met leden die bij andere melkerijen niet meer welkom waren”, constateert Beke.

De boeren-bestuursleden hebben er alle vertrouwen in dat ze de twijfelende boeren kunnen overtuigen om te blijven. Onder een nieuw leiderschap, nadat de samenwerking met Louis Ska eindigde, is een nieuwe strategie ingezet die op korte en lange termijn de melkprijs moet stutten. Het gaat om een snellere uitrol van diversificatieplannen. “Op korte termijn gaat een Whey Protein Concentrate (WPC)-lijn in productie”, geeft Van der Valk als voorbeeld.

In de fabriek in Baudour leggen technici de laatste hand aan deze WPC-lijn. De wei gaat als restproduct van de mozzarellaproductie dan niet meer naar de diervoederindustrie, maar kan gevaloriseerd worden in bijvoorbeeld sportdrankjes. Het bedrijf schat hierdoor op termijn 1,75 euro meer melkgeld te kunnen genereren.

Andere diversificatie-oplossingen op korte termijn, die het bedrijf minder afhankelijk maken van bulkproducten en B2B-handel, zijn aanpassingen aan de UHT-lijn om room van 18 en 35 procent te kunnen maken.  De afgelopen jaren werd er ook geïnvesteerd in machines om verschillende formaten boter in pakjes en bladerdeegboter te produceren. “We gaan ook onze verkoop van deze producten versterken. Enerzijds in de horeca en bakkerijen met verpakkingen van 500 gram, en een intensivering van de verkoop van bladerdeegboter. Anderzijds gaan we pakjes voor de grootdistributie onder hun merknaam te produceren”, klinkt het.

Deze en andere ingrepen zouden zich op korte termijn al vertalen in een betere melkprijs. Binnen twee jaar moet een nieuwe kaaslijn nog meer toegevoegde waarde bieden. Deze kaaslijn is gepland naast de nieuwe mozzarellalijn die twee jaar geleden in productie kwam. Waar op de mozzarellalijn 28.000 ton per jaar geproduceerd kan worden, is de capaciteit van de tweede lijn berekend op 45.000 ton halfharde kaas. Hiervoor is 400 miljoen liter melk nodig. Het bedrijf schat hierdoor op termijn minimum twee euro meer melkgeld te kunnen genereren.

Tot voor kort wilde de zuivelcoöperatie deze tweede kaaslijn nog vullen met nieuw aan te werven melk.  Inmiddels zijn de plannen afgestemd op de huidige melkplas van 1,5 miljard liter melk en worden minder renderende activiteiten afgestoten. “We zullen minder melkpoeder produceren en ons productassortiment diversifiëren en zo meer een product met een hogere toegevoegde waarde produceren”, aldus Van der Valk.

De aanpassingen en de focus op de huidige melkplas geven de Waalse zuivelverwerker de mogelijkheid om in functie van de prijs en de vraag te schuiven in de productie. “Op deze manier zijn we flexibeler en veel minder afhankelijk van de marktprijzen voor bepaalde producten”, vertolkt de Nederlander de kernfilosofie van het zuivelbedrijf.

Met de aanpassingen op korte termijn en de nieuwe kaaslijn is een investering van 146 miljoen euro gemoeid. Met een huidige solvabiliteit van 38 procent (Milcobel had ter vergelijking in 2024 een solvabiliteit van 26,7 procent, red.) kan het bedrijf deze investering volgens de boeren probleemloos verteren. Daarmee wijzen ze ook resoluut de geruchten van de hand dat het bedrijf in financiële moeilijkheden zou verkeren.

De boeren en LDA-bestuursleden hebben er alle vertrouwen in het gros van de LDA-leveranciers te kunnen overtuigen om te blijven. Ze wijzen daarbij op de goede prijszetting over een periode van vijf en tien jaar. Daarbij heeft een coöperatie volgens hen ontegenzeggelijke voordelen. “Wij zijn ten alle tijden bereid om onze leden nader te informeren over onze plannen”, aldus Beke. De melkveehouder bezette eerder deze maand al de LDA-beursstand in Weelde om Vlaamse boeren te woord te staan.