België stuurt EU richting crisismaatregelen voor zuivel
nieuwsOns land vraagt de Europese Commissie om een crisismechanisme te onderzoeken om de zuivelmarkt tijdelijk bij te sturen. Het gaat om een systeem naar het voorbeeld van 2016, waarbij melkveehouders worden gestimuleerd om minder te produceren. Daarmee wil België het groeiende onevenwicht tussen vraag en aanbod aanpakken en een verdere daling van de melkprijs voorkomen. Opvallend is dat de Belgische Confederatie van de Zuivelindustrie (BCZ) voorlopig geen crisis ziet en net wijst op eerste signalen van herstel.
België heeft op de Europese Raad Landbouw en Visserij de Europese Commissie opgeroepen om zo snel mogelijk een geactualiseerde analyse van de zuivelmarkt te maken, en de mogelijkheid te onderzoeken van een tijdelijk en vrijwillig programma voor melkproductievermindering. De oproep kreeg steun van Bulgarije, Hongarije, Litouwen, Slowakije en Slovenië.
De Europese zuivelsector vertoont volgens de lidstaten momenteel verschillende tekenen van onevenwicht, die bijzondere aandacht vereisen. Volgens recente gegevens van het EU Milk Market Observatory zijn de melkleveringen in de Europese Unie in 2025 blijven stijgen, tot ongeveer 135 miljoen ton tegen november 2025. In dezelfde periode in 2024 was dit 133,7 miljoen ton. “De toename van het aanbod komt op een moment dat de wereldwijde vraag trager groeit”, wordt geduid.
Tegelijk zijn de melkprijzen gedaald. Na relatief hoge niveaus in 2025 daalde de gemiddelde melkprijs in de Europese Unie van ongeveer 53 euro per 100 kg in september 2025 naar ongeveer 49 euro in december. Voor begin 2026 zouden er aanwijzingen zijn dat de neerwaartse trend zich voortzet.
België bij laagste prijzen
“In België is de situatie bijzonder zorgwekkend. De gemiddelde melkprijs die aan producenten werd betaald, bedroeg 38,8 euro per 100 liter in januari 2026, tegenover 54,63 euro per 100 liter in januari 2025. Dit komt neer op een daling van 30 procent in één jaar. Het is één van de laagste prijsniveaus in de Europese Unie”, klinkt het.
LDA wil productie aanpassen om de melkprijs op te drijven
27 februari 2026Groeiend onevenwicht tussen vraag en aanbod
Deze evolutie illustreert volgens de lidstaten het groeiende onevenwicht tussen vraag en aanbod op de wereldwijde zuivelmarkt en het risico op een snelle verslechtering van de inkomens van producenten.
“Tegelijk blijft de internationale geopolitieke context gekenmerkt door aanzienlijke onzekerheid, met negatief effect op de exportvooruitzichten”, klinkt het. “Het aanhoudende conflict in het Midden-Oosten zal vrijwel zeker de productiekosten beïnvloeden. Daarnaast heeft China recent beschermingsmaatregelen ingevoerd die de invoer van bepaalde zuivelproducten treffen, wat weegt op de exportvooruitzichten van de sector. Ook handelsspanningen en hogere invoertarieven met de Verenigde Staten dragen bij tot een verzwakking van het internationale handelsklimaat. Gezien de geglobaliseerde zuivelmarkt kunnen deze ontwikkelingen de komende maanden de druk op de markten verder verhogen.”
Ervaring zuivelcrisis 2016
De ervaring van de zuivelcrisis in 2016 toonde volgens de lidstaten aan dat Europese marktinstrumenten kunnen helpen om de situatie te stabiliseren. De vrijwillige Europese regeling voor melkproductievermindering gaf toen een signaal aan de markt en hielp het evenwicht tussen vraag en aanbod te herstellen.
“In een mondiale en volatiele zuivelmarkt moet de Europese Unie kunnen anticiperen op marktontwikkelingen en ermee werken, in plaats van ze louter te ondergaan”, klinkt het. “In deze context is België van mening dat de huidige situatie een onderzoek naar Europese maatregelen rechtvaardigt om een verdere verslechtering van de zuivelsector te voorkomen.”
De forse daling van de melkprijs lijkt achter ons te liggen
Belgische oproep niet in lijn met analyse Belgische zuivelfederatie
Het stevige statement van België sluit niet volledig aan bij de marktanalyse die de Belgische Confederatie van de Belgische Zuivel (BCZ) twee weken geleden maakte. Volgens BCZ zijn er net eerste signalen van herstel op de zuivelmarkt te zien.
De organisatie steunt de Belgische oproep dan ook niet om crisismechanismes te onderzoeken en te implementeren. Ook vanuit de Europese Commissie ontvangt de federatie geen signalen dat er sprake is van een crisis op de zuivelmarkt.
“Het klopt dat de melkprijs eind vorig jaar een scherpe daling heeft gekend. De combinatie van hoge melkprijzen, lage kosten en een verschuiving van de kalvingscyclus door de blauwtonguitbraak in de tweede helft van 2025 zorgden voor opvallende stijgingen in de leveringen, die deze daling heeft geïnitieerd.”, duidt Lien Callewaert, directeur bij Belgische Confederatie van de Zuivelindustrie (BCZ). “Maar ondertussen zien we dat de Belgische en internationale noteringen voor onder meer boter en room opnieuw stijgen. De forse daling van de melkprijs lijkt ook achter ons te liggen.” FrieslandCampina verhoogde dinsdag zelfs voor het eerst zijn garantieprijs met een stevige 2,50 euro per 100 kg melk. De stijging is volgens de coöperatie te danken aan het aantrekken van de marktvraag.
In haar marktanalyse van begin deze maand wijst BCZ er ook op dat de voorbije jaren (2022 en eind 2024, begin 2025) uitzonderlijk rendabel waren voor melkveehouders. “Dat heeft melkveehouders de kans gegeven om buffers op te bouwen voor minder gunstige periodes”, aldus de analyse.
Inzet structurele instrumenten
Naast een tijdelijk Europees programma om de vermindering van melkproductie te stimuleren, raadt ons land aan om ook te kijken of de landbouwcrisisreserve ingezet kan worden om de meest kwetsbare bedrijven te ondersteunen.
“Meer algemeen toont de huidige situatie ook aan dat bepaalde structurele instrumenten van het marktvangnet herbekeken moeten worden”, klinkt de oproep naar de Europese Commissie. “De interventieprijzen voor zuivelproducten werden vastgelegd in 2003 en weerspiegelen vandaag noch de inflatie, noch de evolutie van de productiekosten in de voorbije twee decennia.”
