Grenspark Kalmthoutse Heide wil uitbreiden: boeren blijven bezorgd
duidingHet Grenspark Kalmthoutse Heide bestaat 25 jaar en heeft de vrijwilligers in de bloemetjes gezet. Tijdens het verjaardagsfeest sprak het parkbestuur de ambitie uit om verder te groeien. “Daarvoor spreken we met Vlaamse en Nederlandse buurgemeenten”, bevestigt Lukas Jacobs, voorzitter van het Grenspark Kalmthoutse Heide. Bij de boeren in het gebied is de feeststemming minder groot. De natuurplannen van het park leidden in het verleden regelmatig tot protesten van landbouwers. “Wij blijven bezorgd en alert”, klinkt het.
In Kalmthout zijn vorige week ruim 100 vrijwilligers van het Grenspark Kalmthoutse Heide gehuldigd. “In totaal hebben we meer dan 150 vrijwilligers, voor wie we enorm dankbaar zijn. Zonder hen zijn we niets. Ze zijn actief binnen ons park, maar ook bij onze vele partners, zoals Natuur en Bos en het natuureducatieve centrum De Vroente”, klinkt het bij het bestuur van het park.
Aanleiding voor de huldiging is de 25ste verjaardag van het Grenspark Kalmthoutse Heide, een gebied in de Noorderkempen dat zich uitstrekt tot in Nederland en in totaal 6.000 hectare omvat. Het natuurgebied Kalmthoutse Heide bestaat al langer. “Maar in 2001 hebben we beslist dat we beter moesten samenwerken met alle mooie natuurgebieden in de omgeving. Vandaar de oprichting van het Grenspark”, vertelt de Kalmthoutse burgemeester Lukas Jacobs (cd&v), tevens voorzitter van het park.
Gedeelde historisch-ecologische identiteit
Jacobs geeft aan dat het de bedoeling blijft om “via gezamenlijk beleid topnatuur en duurzaam toerisme in de streek te versterken”. Daarbij wordt ook gekeken naar een verdere uitbreiding van het samenwerkingsgebied. Zo zijn er aan Vlaamse zijde gesprekken met Wuustwezel, Kapellen en Brasschaat. In Nederland staan Roosendaal en Bergen op Zoom, samen met de Brabantse Wal, op de agenda.
Het gaat om gebieden die aansluiten bij de historisch-ecologische identiteit van het bestaande gebied en die ook in het masterplan al in beeld waren. “We willen deze plannen doorvoeren, maar niet onder de noemer van een Nationaal Park”, vertelt Jan Wezenbergh, directeur van het Grenspark. Hij benadrukt dat het niet gaat om een uitbreiding van de natuurgebieden.
Met de boeren in het gebied heeft het parkbestuur een wisselende relatie. Landbouwers werkten in het verleden mee aan grondruilen om bestaande natuurgebieden te versterken. De voorbije jaren ontstond echter grote argwaan toen plannen op tafel kwamen om het gebied kandidaat te stellen voor de status van Nationaal Park.
Ruim 100 tractoren in Brasschaat tegen Nationaal Park
26 januari 2023Tractorprotest tegen plannen Nationaal Park
De boeren vreesden dat die plannen de druk op het landbouwgebied zouden vergroten en startten een lobbycampagne om de kandidatuur tegen te houden. Dat mondde uit in een tractorprotest in januari 2023. Zo’n 150 tractoren verzamelden zich toen voor restaurant Dennenhof in Brasschaat, waar werd vergaderd over het indienen van de kandidatuur.
“Het Grenspark op zich is niet de grootste bedreiging. Dat is het stikstofdecreet. Maar met de status van Nationaal Park zouden op termijn aanvullende stikstofmaatregelen vereist kunnen worden, zoals strengere bemestingsnormen”, vertelt Sabine Vanderweyer, melkveehoudster in Wuustwezel en woordvoerder van de Kempense actiegroep Landelijke Toekomst. Mede door het verzet van landbouwers en private landeigenaars besloot het parkbestuur uiteindelijk geen kandidatuur in te dienen.
Rust teruggekeerd, maar argwaan blijft
Hoewel de grootste onrust is gaan liggen, blijven de boeren in het gebied volgens Vanderweyer "bezorgd en alert". Het gebied is een van de vijf maatwerkgebieden binnen het stikstofdecreet. Hoewel de gevraagde inspanningen er minder groot zijn dan in het Turnhouts Vennengebied, bestaat er volgens Vanderweyer nog steeds een reële dreiging voor de landbouwsector.
“Zo wil men 0,9 hectare natuurtype 3130 (zwakgebufferde vennen, red.) alloceren. Een hydrologisch onderzoek moet uitwijzen waar die allocatie kan plaatsvinden. Onze vrees is dat naar aanleiding van dat onderzoek ook landbouwgronden zullen worden aangeduid die een invloed hebben op de watervoorziening van dit gebied. Vervolgens zou men daar bijvoorbeeld een nulbemestingsregime kunnen opleggen.”
Los van de stikstofproblematiek maakt de boerin zich ook zorgen over de toenemende toeristische druk. “Volgens het parkbestuur moet het aantrekken van meer toeristen ook kansen bieden voor de verkoop via de korte keten. Dat klinkt allemaal mooi, maar er zijn ook veel praktische uitdagingen. Op sommige dagen is het nu al moeilijk om met de tractor te manoeuvreren tussen de fietsers op de smalle landbouwwegen.”
Bron: VRT / Eigen berichtgeving
