Koeien brengen buurt samen met begrazingsproject in Herentals
nieuwsNatuurpunt startte een begrazingsproject met Schotse gallowayrunderen op Heiberg in Herentals. De runderen doen aan natuurvriendelijke begrazing en worden verzorgd door vrijwilligers. Herman Puls van Natuurpunt merkt dat het begrazingsproject de lokale gemeenschap samenbrengt. “Een deel van de vrijwilligers komen woensdagavond zelfs samen bij de runderen om de eclips te bekijken.”
Ook Natuurpunt is een beetje veehouder: de natuurorganisatie heeft in totaal een kudde van 1.600 grazers, verspreid over 73 gebieden. 300 van deze dieren zijn gallowayrunderen, daarvan zijn nu twee ossen geplaatst op Heiberg in Herentals om de heidenatuur in stand te houden. “Om deze stukken open te houden moeten we ofwel zelf maaien, ofwel het door een ander laten doen”, zegt Herman Puls van Natuurpunt. “Dat gebeurt al deels via schapenbegrazing, in samenwerking met de vzw Kemp, maar nu plaatsen we ook onze eigen runderen erbij. Dat is goedkoper voor ons als organisatie.”
Volgens Puls bieden de runderen een eigen meerwaarde tegenover schapen. “Ze eten gras en kleine boompjes en maken nieuwe paden, wat het landschap open en divers houdt. Variatie is het sleutelwoord binnen goed natuurbeheer. Er moeten schaduwplekjes zijn maar ook zonnige plekjes. Warm en koud, zodat het een aangenaam leefgebied is voor hagedissen, spinnen, vlinders enzovoort", aldus Puls. "De runderen eten vooral van de jonge heide en zullen de oude heide niet aanvallen. Dat is een voordeel. Als we de oude heide toch willen begrazen en verjongen, moeten we schapen gebruiken.”
Vrijwilligerswerk
Waar de schapen beheerd worden door een professionele vzw, worden de runderen door vrijwilligers in de gaten gehouden. Zij krijgen de hippe titel 'cowranger' toebedeeld. “Sommige vrijwilligers hebben in het verleden nog met runderen gewerkt, maar eigenlijk kan iedereen dit omdat het heel gemakkelijke, makke dieren zijn", zegt Puls. "De vrijwilligers moeten onder meer de omheining controleren. Die wordt weleens opzettelijk beschadigd. Helaas hebben sommige mensen iets tegen onze organisatie.”
De droogt vormt een een extra aandachtspunt voor de vrijwilligers. Bij warm weer drinken de runderen zo’n honderd liter water per dag. “Dat krijgen ze via neuspompen: waterpompen die ze bedienen door er met hun neus tegen te duwen. Maar het is belangrijk dat er geregeld iemand passeert om te kijken of deze pompen niet droog vallen. En natuurlijk moet men ook de dieren zelf controleren. Het is heel duidelijk wanneer ze zich niet goed voelen", vertelt Puls.
Buurt verenigd
De zoektocht naar vrijwilligers bleek gemakkelijker dan gedacht: al tien buurtbewoners beloven minstens één keer per week de runderen te bezoeken. “We hebben een oproep geplaatst in de krant en daar is direct veel reactie op gekomen”, zegt Puls. “We hebben nu een Whatsappgroepje. Een bonus van het project is dat we zo mensen met elkaar in contact brengen. Er is al een dag vastgelegd om elke maand samen een toertje te doen. En een deel van de groep zal woensdag samen naar de zonsverduistering kijken.”
De twee ossen blijven normaliter het jaarrond in het domein. “Maar als ze in de winter niet voldoende voedsel blijken te vinden kan het zijn dat ze even weer op stal gaan”, zegt Puls.
De dieren zelf zullen naar verwachting zo’n tien tot twaalf jaar in het domein blijven. Natuurpunt brengt de dieren na die periode naar het slachthuis. “Zo vermijden we bovendien dat ze ziek worden en medicatie nodig hebben, die dan in de natuur terechtkomt”, meldt de organisatie.
Lokale landbouwers
Of er voor het domein nog een samenwerking met lokale landbouwers wordt overwogen? “Natuurpunt werkt op diverse plaatsen samen met lokale landbouwers, maar na de verkiezingen van 2024 zijn er helaas velen die hun samenwerking hebben stopgezet”, zegt Puls, die dit wijt aan de polarisatie tussen landbouwers en natuur. “Ik vind het verschrikkelijk hoe landbouwers en Natuurpunt door de politiek tegen elkaar worden opgezet. Ik hoop dat er in de toekomst weer meer kan worden samengewerkt.”
Bron: Eigen berichtgeving
