Europa geeft VVGN ongelijk: “Aankoopsubsidies natuurverenigingen geen onrechtmatige staatssteun”

Volgens havenondernemer en oprichter van VVGN Nicolas Saverys (foto) creëren de Vlaamse aankoopsubsidies voor natuurverenigingen een ongelijk speelveld voor private spelers die aan natuurbeheer willen doen. Hierrond heeft de VVGN klachten ingediend bij Vlaanderen en Europa. Eén van die klachten draait om de overheidsfinanciering die tussen 2003 en 2017 aan drie Vlaamse verenigingen voor landbeheer is toegekend.

Nevenactiviteiten zoals houtkap 'niet economische van aard'

De Europese Commissie heeft op basis van deze klacht in juni 2024 een onderzoek ingesteld naar de subsidies voor Durme, Limburgs Landschap en Natuurpunt Beheer, de patrimonium-vzw van Natuurpunt. Dat zijn drie organisaties die met overheidsfinanciering grond hebben aangekocht en omgevormd tot natuurreservaten. “Na een grondig onderzoek concludeerde de Commissie dat, aangezien natuurbehoud en voorlichtings- en educatieve activiteiten geen economische activiteiten zijn, de ter ondersteuning daarvan toegekende overheidsfinanciering geen staatssteun vormt”, meldt de commissie.

De nevenactiviteiten van deze organisaties, zoals houtkap of de productie van hooi en vlees, zijn volgens de Europese Commissie onlosmakelijk verbonden met natuurbehoud. Daarom zijn deze activiteiten volgens de Commissie niet ‘economisch van aard’, en dus is de gegeven staatssteun volgens Europa niet onrechtmatig. “Andere activiteiten, zoals cafetaria-diensten of de verkoop van boeken, werden op beperkte schaal en uitsluitend op lokale markten uitgevoerd. Als zodanig konden zij geen invloed hebben op het handelsverkeer, wat betekent dat zij geen staatssteun vormen.”, meldt de commissie nog.

VVGN is het niet eens met de beslissing van de Europese Commissie. Volgens hen zijn de nevenactiviteiten van deze organisaties wel degelijk economisch van aard. "Wij weten dat dit vanuit de Europese Commissie een manoeuvre is om te pogen uit de netelige situatie te komen", zegt oprichter van VVGN Nicolas Saverys. "Desondanks gaan wij zeker blijven procederen, ook al weten we dat de Europese en nationale rechtspraak buitengewoon moeizaam verloopt, iets wat wij als een aanfluiting van de democratie beschouwen. Toch zijn wij van mening dat onze burgers het recht hebben op een eerlijke overheid."

"Het is opmerkelijk dat dit een vergelijkbaar verhaal is als wat bij onze noorderburen is gebeurd, wat uiteindelijk heeft geleid tot een onderhandeld akkoord tussen TBO’s  en de private terreinbeheerders", reageert Saverys nog. "Het is een heel lange lijdensweg en betreurenswaardig dat onze Europese en nationale administraties ons verplichten om telkens opnieuw onze standpunten te blijven verdedigen, opdat de democratie en niet de demagogie van de administratie onze levens bepaalt."