Brouns: "Beslissing over subsidies omgevingsverenigingen valt pas na begrotingsopmaak"
nieuwsDe subsidies voor de milieu- en natuurverenigingen worden pas toegekend na de begrotingsopmaak. Dat zei minister van Omgeving Jo Brouns (cd&v) in het Vlaams Parlement na vragen van Sanne Van Looy (N-VA), Mieke Schauvliege (Groen) en Debby Burssens (PVDA). Deze verenigingen hadden eigenlijk al op 10 juli nieuws moeten krijgen over hun subsidie voor de komende vijf jaar, maar die beslissing bleef uit. Dat leidde twee weken geleden tot protest aan het kabinet van de minister.
Wat zijn erkende omgevingsverenigingen?
Waarover gaat het precies? Vlaamse verenigingen die structureel bijdragen aan de verbetering van de omgevingskwaliteit kunnen een aanvraag tot erkenning indienen bij het Departement Omgeving. De erkenning van deze omgevingsverenigingen wordt vastgesteld voor vijf jaar. Een erkenningscommissie beoordeelt de aanvraagdossiers en de kwaliteit van de werking van deze verenigingen en formuleert vervolgens een positief of negatief advies.
De uiteindelijke beslissing over de erkenning gebeurt door de minister. Eens erkend, krijgen zij een jaarlijkse werkingssubsidie. Voor regionale omgevingsverenigingen is decretaal bepaald dat zij 85.000 euro per jaar krijgen. Gewestelijke omgevingsverenigingen kunnen rekenen op 150.000 euro per jaar. In 2026 was er een budget beschikbaar van 8,8 miljoen euro voor deze erkende omgevingsverenigingen.
"Beschikbare budget nu al overschreden"
In de Commissie Omgeving bevestigde Brouns dat 75 van de 79 organisaties die een aanvraag hebben ingediend bij de erkenningscommissie een positief advies hebben gekregen. Hij gaf meteen mee dat het aantal positief beoordeelde aanvragen het beschikbare budget overschrijdt. “Daarnaast staat de Vlaamse regering voor een belangrijke budgettaire oefening en elke minister zal gevraagd worden om zijn steen, en het zal een grote zijn, bij te dragen. Ik kan dus nu geen uitspraken doen over de budgetlijnen voor 2027”, aldus de minister.
Hij benadrukte dat elke beslissing zorgvuldig zal afgewogen worden. “Voor mij is het uitgangspunt dat publieke middelen maximaal ingezet moeten worden, daar waar ze maatschappelijk en beleidsmatig de grootste meerwaarde hebben”, zo stelde hij. “Ik erken de belangrijke rol die omgevingsverenigingen spelen. Zij zijn een partner van het beleid op vlak van waterveiligheid, natuurherstel en andere ruimtelijke behoeften.”
Brouns liet weten dat als er een aanpassing van de beschikbare middelen komt, hij zorgvuldig zal nagaan hoe die middelen zo gericht en efficiënt mogelijk kunnen worden ingezet om de Vlaamse regeringsdoelen te behalen, en om de continuïteit van de relevante verenigingen te garanderen. “Ik beslis pas over de erkenningen van die verenigingen als ik hen meteen ook kan garanderen welk budget ze mogen verwachten vanaf 1 januari 2027. Dat is voor mij een vorm van zorgvuldig bestuur.”
Over wie middelen krijgt en wie niet, beslist de minister niet. “Ik zal daar de jury in volgen. Die heeft een rangschikking opgemaakt. Daarnaast zal ik ook met de betrokken verenigingen in gesprek gaan”, verduidelijkte Brouns. Hij wil dan met hen bekijken of de verenigingen die weerhouden werden de volledig decretaal voorziene subsidie krijgen, of het budget eerder verdeeld zal worden over alle positief geadviseerde aanvragen.
"Kritisch middenveld wordt monddood gemaakt"
Er kwam behoorlijk wat kritiek van de oppositie op deze handelswijze. "Ik hoor cd&v veel praten over het koesteren van het middenveld", zei Mieke Schauvliege van Groen. "Maar ik zie ze niets anders doen dan erop besparen." Ze wijst erop dat het de minister is die beslist heeft om te besparen op deze milieuverenigingen. “Binnen uw bevoegdheid zijn er tal van postjes waarop u zou kunnen besparen, denk bijvoorbeeld aan het Infopunt Veeteelt dat vijf miljoen euro krijgt of de erkende fokkerijverenigingen die twee miljoen euro krijgen, maar dat doet u niet.”
Ook Debby Burssens van PVDA was niet mals voor Brouns. “We hebben net een zomer achter de rug met 3.000 hittedoden, maar de regering beslist om te snoeien in het middenveld dat zich inzet voor milieu en klimaat.” Volgens haar duldt deze Vlaamse regering geen tegenspraak. “We moeten vaststellen dat een kritisch middenveld en tal van vrijwilligers die zich onbaatzuchtig inzetten voor de omgeving en het klimaat, monddood worden gemaakt door hun subsidies af te pakken.”
Ook coalitiepartner N-VA was kritisch, al verwonderde N-VA-parlementslid Sanne Van Looy zich ook over de parallellen die er getrokken worden tussen “een budgettaire oefening” en “het monddood maken van verenigingen”. “Dat omgevingsverenigingen beter moeten aansluiten bij de Vlaamse doelstellingen is al lang beslist”, zei Van Looy nog. “Maar dat neemt niet weg dat het een slecht signaal van de bevoegde minister is om de steun aan omgevingsverenigingen mee te nemen in de begrotingsoefening, terwijl hij al een paar keer heeft gezegd dat de beslissing voor 10 juli zou vallen. Natuur beheren, gebeurt niet vanzelf. De overheid kan veel, maar niet alles.”
