Natuurpunt maakt zich zorgen en vraagt aan minister Brouns om natuur niet op te sluiten

Met borden van dieren in kooien en posters en stickers van dieren met handboeien roept Natuurpunt minister Brouns op om de dieren de nodige ruimte te geven. Is er nog ruimte voor meer natuur in Vlaanderen? “Vele duizenden 'Natuurpunters' zijn er niet gerust in. Daarom voeren ze nu een grote campagne in heel Vlaanderen”, verklaart Natuurpunt de symbolische actie in meerdere natuurgebieden in Vlaanderen.

De nood aan meer natuur is deze zomer enkel maar duidelijker geworden, volgens de natuurorganisatie. “Zo zorgt natuur voor verkoeling tijdens hitte, verkleint het de kans op overstromingen en extreme droogte, en zuivert het de lucht en het water.”

Natuurpunt ziet echter signalen die erop duiden dat de natuur niet hoog op de agenda staat in Brussel. De organisatie wijst onder andere op een nieuwe Vlaamse regelgeving, met name het voorkooprecht voor landbouwers. “Daardoor wordt natuuruitbreiding namelijk niet meer mogelijk op heel wat geschikte plaatsen”, klinkt het.

Voorkooprecht landbouwers bemoeilijkt natuurontwikkeling

"Jonge landbouwers steunen is op zich een goede zaak. Maar hoe de maatregel nu in de steigers staat, zal dat vooral natuuruitbreiding onmogelijk maken, zonder dat de jonge landbouwer noodzakelijk toegang krijgt tot betere landbouwgronden. Kortom, symboolpolitiek waar niemand iets mee wint", aldus algemeen directeur van Natuurpunt Noah Janssen.

Daarnaast laakt de natuurorganisatie het gebrek aan middelen. “Budgetten binnen onder meer de Blue Deal en de stikstofaanpak zijn onvoldoende of worden niet effectief aangewend”, klinkt het.

Tot slot is Natuurpunt ook verontrust over het natuurherstelplan dat Vlaanderen bij de Europese Unie moet indienen. Tegen 2030 moet elk Europees land de nodige maatregelen genomen hebben om 30 procent van de kwetsbare natuur te herstellen en te zorgen voor meer natuurcomfort in steden. “Veel landen zijn daar al volop mee bezig, terwijl het Vlaamse natuurherstelplan uitblijft en weinig ambitie toont om die doelstellingen te halen”, klinkt het kritisch.

Brouns verwerpt kritiek

Minister Brouns toont begrip voor de actie van Natuurpunt, maar wijst erop dat de Vlaamse regering verschillende maatschappelijke belangen dient te verzoenen. Bovendien moeten de maatregelen ook betaalbaar, uitvoerbaar en juridisch houdbaar zijn, klinkt het. Wat het voorkooprecht voor jonge landbouwers betreft, is de minister stellig. "Ik vind het moeilijk te verantwoorden dat de Vlaamse overheid met belastinggeld jonge of actieve landbouwers zou wegconcurreren voor grond die vandaag voor landbouw bestemd is. Daarom geven we hen in die gevallen eerst een kans", luidt het.

Indien er geen geïnteresseerde landbouwer is, kan de grond volgens Brouns wel degelijk nog worden aangekocht als natuurgrond. "Het gaat dus niet om een verbod op natuurontwikkeling, maar om een evenwichtige manier om met publieke middelen om te gaan. Natuurorganisaties kunnen bovendien nog altijd met eigen middelen gronden aankopen, daar geldt het voorkooprecht niet. Tegelijk geven we natuurbeheerders een uitgebreid voorkooprecht in groene bestemmingen en het Vlaams Ecologisch Netwerk."

Ook het gebrek aan middelen wordt door de minister tegengesproken. "Vlaanderen heeft de voorbije jaren zijn investeringen in natuur verhoogd", aldus Brouns. "De cijfers tonen aan dat Vlaanderen de natuur niet financieel op slot zet. De uitgaven voor natuurbeheer, natuurherstel, grondaankopen en bosuitbreiding stegen van 119 miljoen euro in 2020 naar ruim 175 miljoen euro in 2025, bijna 47 procent meer. Over die zes jaar investeerden we zo bijna 1 miljard euro. Daarbovenop is richting 2030 binnen de stikstofaanpak bijna 750 miljoen euro voorzien voor onder meer natuurherstel en stikstofsanering. Mijn lijn is duidelijk: we blijven investeren in meer en sterkere natuur."

Over het natuurherstelplan stelt Brouns dat dit op ambtelijk vlak is afgerond. Dit najaar zal de regering zich erover buigen, terwijl België een gezamenlijk plan indient bij de Europese Unie. "Vlaanderen zal zijn verantwoordelijkheid opnemen en de weg van meer natuurherstel voortzetten. Dat plan moet ambitieus zijn, maar ook gefinancierd, uitvoerbaar en juridisch robuust. We willen natuur herstellen zonder nieuwe juridische blokkeringen te creëren. Ambitie en haalbaarheid moeten samen vooruitgaan", besluit de minister.