Limburg verliest elke dag een voetbalveld aan open ruimte

Tussen 2013 en 2025 daalde de oppervlakte open ruimte van 174.280 naar 170.810 hectare, een verlies van 3.470 hectare. Tegelijkertijd steeg het ruimtebeslag van 29,2 naar 30,6 procent van de provinciale oppervlakte. Het gaat om de ruimte die wordt ingenomen door menselijke activiteiten.

Vooral woningbouw en industrie nemen ruimte in

De grootste netto-uitbreidingen van het ruimtebeslag gebeurt door woningbouw, goed voor 1.730 hectare. Maar ook industrie (+900 ha) en transportinfrastructuur (+570 ha) nemen een aanzienlijk aandeel van de koek.

Limburg beschikt nog altijd over 70,4 procent open ruimte. Daarmee doet de provincie het beter dan het Vlaamse gemiddelde van 68,3 procent. Toch waarschuwt Pieters dat er zorgvuldig moet worden omgesprongen met de resterende open ruimte.

‘Bestaande ruimte slimmer benutten’

Pieters pleit ervoor om niet telkens nieuwe open ruimte aan te snijden, maar eerst te kijken naar bestaande locaties. “We moeten bestaande ruimte slimmer benutten, leegstaande sites herontwikkelen en kernen versterken", klinkt het.

Volgens Pieters tonen de Limburgse cijfers bovendien aan dat niet natuur, maar vooral harde bestemmingen zoals industrie, woningbouw en infrastructuur druk zetten op landbouwgrond. “In Limburg wordt het ballonnetje doorprikt dat natuur de grootste bedreiging is voor landbouwgrond. Integendeel: landbouwgrond wordt veel meer bedreigd door de harde bestemmingen zoals industrie, woningbouw en infrastructuur. Hopelijk kunnen die riedeltjes dus stoppen”, zegt Pieters.

Beleidsplan moet verharding terugdringen

De cijfers komen er op een moment dat Vlaanderen zijn ruimtelijk beleid verder wil bijsturen. In juli vorig jaar keurde de Vlaamse regering een conceptnota voor het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen goed. Dat plan moet de krijtlijnen uitzetten voor het ruimtelijk beleid van de komende decennia.

Vlaanderen behoort tot de meest verharde gebieden van Europa. Die verharding verhoogt onder meer het risico op overstromingen en draagt bij aan het verlies aan biodiversiteit.

Met het beleidsplan wil de Vlaamse regering de groei van de verharding en het ruimtebeslag afremmen. De ambitie is om tegen 2040 geen extra ruimte meer in te nemen. Vanaf september komt het plan opnieuw op tafel.

Vlaams minister van Klimaat Melissa Depraetere (Vooruit) benadrukte het afgelopen weekend in De Zondag dat het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen volgens haar een "evenwichtig plan" moet zijn. Daarbij moet volgens haar ook ruimte worden gecreëerd voor extra natuur. Depraetere liet daarbij verstaan dat ze het plan niet wil goedkeuren als die extra natuur er niet komt.