Raad van State: "Erkenning nationale parken heeft geen directe juridische gevolgen voor boeren"
nieuwsDe Raad van State heeft de beroepen die Boerenbond had ingediend tegen de erkenning van de verschillende nationale parken onontvankelijk verklaard. Volgens het rechtscollege heeft de erkenning geen gevolgen die landbouwers of andere grondgebruikers onmiddellijk en rechtstreeks kunnen benadelen. “Nergens wordt in juridisch dwingende termen opgelegd wat moet gebeuren om de doelstellingen te behalen”, oordeelt de Raad van State.
In oktober 2023 erkende de Vlaamse regering vier nationale parken en vijf landschapsparken. Omdat Boerenbond vond dat de stem van de lokale landbouwers doorheen het hele erkenningsproces onvoldoende was gehoord, trok het in december van dat jaar naar de Raad van State en het Grondwettelijk Hof tegen deze erkenningen.
Gebrek aan inspraak en verregaande engagementen
Aan de Raad van State werd gevraagd om zich te buigen over de erkenningen als nationaal park van Bosland, Brabantse Wouden en Scheldevallei. De erkenning van Nationaal Park Hoge Kempen werd niet mee in de procedure betrokken omdat Boerenbond van mening was dat de procedure daar wel goed was verlopen, met aandacht voor alle belanghebbenden.
Naast het gebrek aan inspraak vreesde Boerenbond ook dat de erkenning twee verregaande engagementen met zich mee zou brengen. Enerzijds kon de erkenning op termijn zorgen voor een uitbreiding van de natuurkernen van de nationale parken tot maximaal 10.000 hectare. Anderzijds kon die er ook toe leiden dat een bepaald percentage van de natuurkernen onder een natuurbeheerplan type drie of vier moet gebracht worden. Dat zou verregaande gevolgen kunnen hebben voor de eigenaars en gebruikers van die gronden.
Raad van State: "Geen directe juridische gevolgen"
Bijna drie jaar na datum heeft de Raad van State zich nu uitgesproken over de kwestie. Volgens het rechtscollege vloeien de uitbreiding van de natuurkernen tot 10.000 hectare en van de natuurbeheerplannen type drie en vier niet automatisch voort uit de erkenning. De Raad is van oordeel dat andere instrumenten moeten ingezet worden om deze doelen te bereiken. Dat betekent dat maatregelen die later worden genomen om deze doelen te bereiken, afzonderlijk moeten beoordeeld en indien nodig, aangevochten worden.
“De Raad van State stelt dus vast dat de erkenning geen directe juridische gevolgen heeft die landbouwers of andere grondgebruikers onmiddellijk en rechtstreeks kunnen benadelen bij het gebruik van hun gronden of voor vergunningsaanvragen”, besluit Boerenbond uit de arresten. “Ze bevestigen dat eventuele gevolgen voor eigenaars of gebruikers van gronden niet voortvloeien uit de erkenning zelf, maar uit eventuele latere maatregelen of instrumenten die afzonderlijk moeten worden beslist en waartegen de gebruikelijke rechtsmiddelen openstaan.”
Boerenbond zegt dat het erover zal waken dat dit juridische oordeel wordt doorgetrokken in het verdere beleid. “De erkenning van de parken kan niet worden gebruikt om te stellen dat er enige verplichting zou bestaan om bepaalde doelstellingen te realiseren”, aldus de landbouworganisatie.
Uitspraak Grondwettelijk Hof
Naast de Raad van State trok Boerenbond ook naar het Grondwettelijk Hof over deze kwestie. Dat werd gevraagd zich te buigen over de bepalingen die de inspraak regelen in het parkendecreet. Dat velde al in maart 2025 een oordeel: er werd niet ingegaan op de vraag van Boerenbond om het Vlaamse parkendecreet gedeeltelijk te vernietigen.
Toch was de landbouworganisatie tevreden omdat het Grondwettelijk Hof expliciet stelde dat de masterplannen en operationele plannen, die de basis vormen van de nationale parken, geen beleidsmatig gewenste ontwikkeling zijn. “Dat betekent dat de parken geen argumentatie zijn om bijvoorbeeld vergunningen te weigeren”, besloot Boerenbond.
Bron: Boerenbond
