Limburgs geitenbedrijf zorgt voor het bewijs: "Landbouw vervult ook zorgtaken"
ReportageOmmersteyn vzw werd 20 jaar geleden opgericht als een gemengd geiten-, tuinbouw- en bosbouwbedrijf dat mensen met een geestelijke beperking een zinvolle daginvulling biedt. “Het gaat in de media steeds over CO₂-uitstoot, klimaatafdruk, stikstofuitstoot, data-gedreven precisielandbouw, maar landbouw vervult ook zorgtaken, draagt bij aan ecologisch natuurbeheer en produceert gezond voedsel”, aldus Jan Thoelen, bedrijfsleider van het geitenbedrijf uit Dilsen-Stokkem.
“Kom op, Jordy. De mouwen opstropen en doorwerken, anders krijgen we het werk nooit gedaan.” Met deze woorden spoort geitenhouder Jan Thoelen één van zijn 20 zorggasten aan. Thoelen is bedrijfsleider van Ommersteyn vzw, een gemengd landbouwbedrijf uit het Limburgse Dilsen-Stokkem waar mensen werken die in een gewone werk- of leefsituatie moeilijk kunnen functioneren.
Jordy, die het voer naar de voerhekken schuift, vertelt later dat hij het werk voor geen goud zou willen missen. “Ik vind het erg leuk om met dieren te werken”, legt hij uit. Daarnaast geeft het werk de nodige structuur aan zijn leven. “Dat, en de arbeidstrots die ze voelen, is een grote toegevoegde waarde in hun leven”, vertelt Thoelen.
Thoelen kwam in 2019 bij het bedrijf. Hij had daarvoor, na zijn landbouwstudies, bij diverse biologische boerderijen in Duitsland en Frankrijk gewerkt. “Mijn vrouw was pas bevallen en we wilden weer wat dichter bij onze familie en vrienden gaan wonen. Toen kwam mijn schoonmoeder met deze vacature aan en heb ik meteen gereageerd”, legt hij uit.
De 20 zorggasten komen van verschillende zorgbedrijven uit de buurt en werken 12 uur per week op de boerderij. “In de ochtend starten we met een werkplanning en nemen we op het bord de taakverdeling door. Ik probeer het werk zo veel mogelijk af te stemmen op de interesses van de zorggasten, maar het kan natuurlijk niet voorkomen worden dat iemand minder leuke taakjes moet doen. Ook dat hoort erbij”, vertelt Thoelen.
Maatschappelijk verantwoord ondernemen
Ommersteyn werd 20 jaar geleden opgezet als een stichting door de familie Vaesen, de toenmalige eigenaar van het kasteel van Ommersteyn, met bijbehorend landgoed dat zo’n 80 hectare landbouw- en bosgrond telt. “Met de stichting met zorgtaken wilde de familie, in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen, iets terugdoen voor de samenleving”, vertelt Thoelen.
De doelstelling van de stichting wordt samengevat in het logo: “Zorg voor mens, dier en landschap.” Naast de geitenhouderij heeft het bedrijf ook een tuinbouw- en bosbouwtak. Bij de doelstelling horen ook agro-ecologische landbouwpraktijken. De ruwvoerproductie en tuinbouw (prinsessenbonen en suikermaïs, red.) zijn biologisch en alle percelen zijn omrand met heggen en bloemenranden om zo de biodiversiteit te bevorderen.
Spreiding van het werk voor de zorggasten
De combinatie van activiteiten zorgt ervoor dat het werk verspreid is over het jaar. “In het voorjaar ligt de focus op het lammeren, in de zomer piekt de tuinbouw en in het najaar en de winter zijn we druk met boslandbouw”, klinkt het.
Hierdoor kan Thoelen dagelijks zo’n twintig zorggasten aan het werk houden. De vergoeding voor de zorggasten is verwaarloosbaar en gaat op aan bedrijfskleding en bedrijfsactiviteiten. Maar het werk dat ze verzetten, mag niet onderschat worden. “Zonder hen zou het absoluut niet mogelijk zijn dit bedrijf te runnen”, aldus Thoelen.
In de jaren na zijn aanstelling breidde hij de melkgeitenstapel uit van 300 naar 550 dieren, exclusief 150 stuks jongvee. De uitbreiding was nodig om uit de kosten te komen. “Als vzw hebben we geen winstoogmerk, maar het is wel de bedoeling dat we financieel zelfbedruipend zijn”, aldus de bedrijfsleider.
Anno 2026 is Ommersteyn vzw in handen van de ondernemersfamilie Cretskens uit Rotem, maar de initiële doelstellingen zijn onveranderd. De stichting pacht de landbouwgrond, die dient voor de ruwvoerwinning, en het bos van deze familie.
Bosbouw en biologische tuinbouw
De bosbouwtak bestaat uit zo’n 20 hectare populieren, die worden afgenomen door de papier- en luciferindustrie. “Daarnaast onderhouden we het historische bos op het landgoed. Bomen die omvallen, worden op ons bedrijf gekloofd en we verkopen deze als brandhout aan consumenten”, legt Thoelen uit.
De 46-jarige voelt zich zichtbaar als een vis in het water. “Ik heb er altijd van gedroomd om een landbouwbedrijf te hebben, maar zonder landbouwachtergrond is dat tegenwoordig vrijwel onmogelijk. Daarnaast geeft het zeer veel voldoening om met de zorggasten te werken. Bij tijd en wijle bloeien ze echt op door en tijdens het werk.”
